شرح و تفسير با افزايش قدرت ، حرص كم مىشود
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به يك نكتهء روانى اشاره مىكند كه در زندگى انسان ، سرنوشتساز است ، مىفرمايد : « هنگامى كه قدرت بر چيزى فزونى يابد علاقهء به آن كم مىشود » ؛
( وَقال عليه السلام : إِذَا كَثُرَتِ الْمَقْدِرَةُ قَلَّتِ الشَّهْوَةُ )
. به گفتهء مرحوم « كمرهاى » در منهاجالبراعة اين گفتار حكيمانه از يك اصل روانى معروف سرچشمه مىگيرد كه مىگويد :
« الإنْسانُ حَريصٌ عَلى ما مُنِعَ ؛
انسان نسبت به چيزى كه براى او ممنوع شده حرص فراوان دارد » .
دليل آن هم روشن است ؛ چيزى كه در دسترس انسان باشد و هر زمان بخواهد به آن برسد ، نه براى ذخيره كردن آن دست و پا مىزند ، نه به علّت از دست دادنش اضطراب دارد و اى بسا با بىاعتنايى به آن نگاه كند و حتى گاه از آن سير و ملول شود ؛ ولى به عكس ، چيزى كه در دسترس او نيست يا به زحمت پيدا مىشود به آن علاقه نشان مىدهد و گاه اصرار دارد بيش از مقدار حاجت خود از آن ذخيره كند .
به همين دليل هنگامى كه چيزى از مواد غذايى كم مىشود ، مردم به فروشگاهها هجوم مىبرند و هركس چند برابر نيازش خريدارى مىكند و بر اثر آن ، نوعى قحطى مصنوعى حاصل مىگردد . در اينگونه موارد اگر مديران جامعه فروشگاههايى را - هرچند بهطور موقت - پر از مواد مذكور كنند هجوم براى