شرح و تفسير راه بقاى نعمتها
امام عليه السلام در اين كلام نورانى اشاره به اهميت مسئلهء شُكر با تعبير جديد مىكند ، مىفرمايد : « خداوند در هر نعمتى حقى دارد . كسى كه حق آن را ادا كند ، آن نعمت را بر او افزون مىكند و كسى كه در آن كوتاهى نمايد آن نعمت را در خطر زوال قرار مىدهد » ؛
( إِنَّ لِلَّهِ فِي كُلِّ نِعْمَةٍ حَقّاً ، فَمَنْ أَدَّاهُ زَادَهُ مِنَها ، وَمَنْ قَصَّرَ عَنْهُ خَاطَرَ بِزَوَالِ نِعْمَتِهِ )
. « خاطَرَ » ( از مادهء مخاطره ) به معناى به خطر افكندن است .
منظور امام عليه السلام از حق نعمت ، همان شكر است ؛ نه تنها شكر زبانى و قلبى بلكه اساس شكر ، شكر عملى است ؛ يعنى از آن نعمت خداداد به نفع مظلومان استفاده كردن ، صلهء رحم بهجا آوردن ، آلام بيماران را تخفيف دادن ، تعظيم شعائر نمودن ، به فكر يتيمان بودن و امثال اينها .
شكر نعمتهايى مانند چشم و گوش و عقل و هوش ، اين است كه آنها را در مسير اهدافى كه براى آن آفريده شدهاند به كار بگيريم و مطابق تعبير معروف علماى اخلاق ،
« الشُّكْرُ هُوَ صَرْفُ الْعَبْدِ جَميعَ ما أنْعَمَهُ اللَّهُ فيما خُلِقَ لِأجْلِهِ ؛
شكر عبارت از اين است كه انسان ، تمام آنچه را خدا به او روزى داده براى آن اهدافى كه آفريده شده است صرف كند » .
البته شكر زبانى جايگاه خود را دارد ؛ در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم :