شرح و تفسير گوهر علم را به نااهلان نمىدهند
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه اشاره به عظمت مقام علم و عالم كرده مىفرمايد : « هرگاه خداوند بندهاى را پست بشمرد علم را از او دريغ مىدارد » ؛
( إِذَا أَرْذَلَ اللَّهُ عَبْداً حَظَرَ عَلَيْهِ الْعِلْمَ )
. « أرْذَلَ » از مادّهء « رَذْل » به معنى پست و « حَظَرَ » از ريشهء « حَظْر » به معناى منع است .
بديهى است خداوند ، هم حكيم است و هم عادل ، و هرگز كارى بر خلاف حكمت و عدالت نخواهد كرد ، پست شمردن افراد به يقين براثر گناهان و معاصى آنهاست و مفهوم اين سخن آن است كه افرادى كه براثر گناه از درگاه خداوند بيرون شوند خداوند بزرگترين موهبت را كه موهبت علم است از آنها منع مىكند .
امام عليه السلام در اين كلام شريف مىخواهد درس مهم اخلاقى به همگان بدهد كه اگر علاقهاى به علم و دانش و محضر علما و دانشمندان نداشتيد بدانيد اين براثر تاريكى قلب شما و گناهانى است كه مرتكب شدهايد . علم ، نور است و هيچ انسانى كه داراى چشم سالم است از نور نمىگريزد ، اين خفاش صفتانند كه از نور وحشت دارند و در تاريكىها به حركت در مىآيند .
در اهميت علم ، همين بس كه طبق صريح آيات قرآن مجيد ، چيزى كه سبب