كرده ، عرضه مىدارد : « ( چنان نباشم ) كه حُسن ظاهرم را براى مردم آشكار سازم و اعمال بدم را فقط به سوى تو آورم تا به اين وسيله به بندگانت نزديك گردم و از رضا و خشنودى تو دور شوم » ؛
( فَأُبْدِي لِلنَّاسِ حُسْنَ ظَاهِرِي ، وَأُفْضِي « 1 » إِلَيْكَ
بِسُوءِ عَمَلِي ، تَقَرُّباً إِلَى عِبَادِكَ وَتَبَاعُداً مِنْ مَرْضَاتِكَ )
. روشن است كه هدف رياكاران جلب توجه مردم و از اين طريق ، رسيدن به منافع مادى و دنيوى است اين يك هدف است ، ولى دورى از خداوند هدف نيست بلكه غايت و نتيجهء اين كار است هر چند مَجازاً در عبارت بالا به شكل هدف بيان شده است .
بديهى است كه اين دعا درسى است براى همهء مردم نه اينكه امام عليه السلام چنين باشد بلكه مىخواهد بهطور غير مستقيم كه در دلها تأثير بيشترى دارد نتيجهء رياكارى را براى همگان روشن سازد و آن را خطايى بزرگ معرفى كند كه نتيجهء آن ، دورى از خدا و سرگردانى در وادى شرك و بتپرستى است .
نكته نكوهش شديد ريا در كتاب و سنّت
در آيات قرآن و روايات اسلامى ، عمل ريايى به شدت نكوهش شده است .
قرآن مجيد در آيهء 264 سورهء « بقره » مىگويد : « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَاتُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَى كَالَّذِي يُنفِقُ مَالَهُ رِئَاءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ فَمَثَلُهُ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَأَصَابَهُ وَابِلٌ فَتَرَكَهُ صَلْداً لَّا يَقْدِرُونَ عَلَى شَىْءٍ مِّمَّا كَسَبُوا وَاللَّهُ لَايَهْدِى الْقَوْمَ الْكَافِرِينَ » ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! بخششهاى خود را با منّت و آزار ، باطل نسازيد ! همانند كسى كه مال خود را براى نشان دادن
هامش
( 1 ) . « أُفْضي » از ريشهء « افضاء » به معناى منتقل ساختن چيزى به ديگرى است و در مورد بيان اسرار خويش بهديگران نيز به كار مىرود كه در عبارت بالا همين معنا مناسب است