شرح و تفسير حكم حكيمانه
همانگونه كه در ترجمهء اين كلام شريف آمد به گفتهء سيّد رضى رحمه الله ، اين سخن را امام عليه السلام هنگامى فرمود كه « دو نفر را كه از بيتالمال سرقت كرده بودند نزد آن حضرت آوردند ؛ يكى غلامى بود مربوط به بيتالمال و ديگرى غلامى متعلق به مردم » ؛
( رُوِيَ أَنَّهُ عليه السلام رُفِعَ إِلَيْهِ رَجُلانِ سَرَقَا مِنْ مَالِ اللَّهِ أَحَدُهُمَا عَبْدٌ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَالآْخَرُ مِنْ عُرُوضِ النَّاسِ )
. « عروض » - به گفتهء لسانالعرب - جمع عَرض به معناى متاع است ، بنابراين « عُرُوضُ النّاس » يعنى غلامى كه از امتعه و دارايى مردم محسوب مىشده نه بيتالمال ؛ ولى در بيشتر نسخ به جاى « عروض » ، « عُرض » به معناى تودهء مردم يا ساير مردم آمده است .
امام عليه السلام در اينجا حكم حكيمانهاى صادر كرد و فرمود : « اما اين يكى ( كه بردهء بيتالمال است ) خود از مالاللَّه به شمار مىآيد و حدى بر او جارى نخواهد شد » ؛
( فقال عليه السلام : أمَّا هذَا فَهُوَ مِنْ مَالِ اللَّهِ وَلَا حَدَّ عَلَيْهِ )
. سپس به عنوان دليل افزود : « بخشى از مالاللَّه بخش ديگرى را خورده » ؛
( مَالُ اللَّهِ أَكَلَ بَعْضُهُ بَعْضاً )
. اشاره به اينكه او فىالجمله حق داشته است كه از بيتالمال چيزى بردارد ، چراكه نفقهء او بر بيتالمال است ، بنابراين اجراى حد در مورد او دليلى ندارد .