دفع كنيد . رعاياى پيش از من از ستم فرمانروايانشان شكايت داشتند ؛ اما من امروز از ستم رعيتم شكايت دارم . گويى من پيروم و آنها پيشوا و من محكومم و آنها حاكم . « 1 »
مرحوم سيّد رضى در اينجا مىافزايد : « هنگامى كه امام عليه السلام اين سخن را در ضمن يك گفتار طولانى - كه قسمت برگزيدهاى از آن ضمن خطبهها گذشت - بيان كرد ، دو نفر از يارانش جلو آمدند . يكى از آنها عرض كرد : من جز اختيار خودم و برادرم را ندارم . امر فرما تا اطاعت كنيم . امام عليه السلام فرمود : شما دو نفر در برابر آنچه من مىخواهم ( كه بسيج يك سپاه است ) ، چهكارى مىتوانيد انجام دهيد ؟
( فَلَمّا قالَ عليه السلام هذَا الْقَوْلَ ، في كَلامٍ طَويلٍ قَدْ ذَكَرْنا مُختارَهُ فِي جُمْلَةِ الْخُطَبِ ، تَقَدَّمَ إِلَيْهِ رَجُلانِ مِنْ أصْحابِهِ فَقالَ أَحَدَهُما : إنّي لا أمْلِكُ إلّانَفْسي وَأخي فَمُرْ بِأَمْرِكَ يا أمِيرَالْمُؤمِنينَ نُنْقَدْ لَهُ ، فَقالَ عليه السلام : وَأَيْنَ تَقَعَانِ مِمَّا أُرِيدُ ؟ )
.
هامش
( 1 ) . سند گفتار حكيمانه :
خطيب رحمه الله در مصادر مىگويد : بخشى از اين كلام شريف را ابراهيم بن هلال ثقفى در كتاب الغارات ( بنا به گفتهء ابن ابىالحديد ) و بخش ديگرى از آن را جاحظ در البيان و التبيين و مبرّد در كامل با اضافاتى آوردهاند و اين كلام در واقع بخشى از خطبهء بيست و هفتم است كه بحث آن گذشت . ( مصادر نهجالبلاغه ، ج 4 ، ص 211 )