وَيُهْلِكُ الْأُمَمَ ؛
ظلم موجب لغزش و سلب نعمت و سبب هلاكت امتهاست » . « 1 »
در كتاب « كافى » از امام صادق عليه السلام آمده است كه دو نفر دربارهء دعوايى كه در ميان آنها بود خدمت حضرت رسيدند . هنگامى كه امام عليه السلام سخن آنها را شنيد فرمود :
« أَمَا إِنَّهُ مَا ظَفِرَ أَحَدٌ بِخَيْرٍ مِنْ ظَفَرٍ بِالظُّلْمِ ؛
بدانيد كسى كه با ظلم پيروز شود هرگز به خيرى دست نيافته است » . سپس افزود :
« أَمَا إِنَّ الْمَظْلُومَ يَأْخُذُ مِنْ دِينِ الظَّالِمِ أَكْثَرَ مِمَّا يَأْخُذُ الظَّالِمُ مِنْ مَالِ الْمَظْلُومِ ؛
بدانيد مظلوم از دين ظالم بيش از آنچه ظالم از مال مظلوم مىگيرد خواهد گرفت » . و در ذيل حديث آمده است كه آن دو بعد از شنيدن سخنان امام عليه السلام پيش از آنكه از جاى برخيزند با يكديگر صلح كردند » . « 2 »
اين سخن را با حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله پايان مىدهيم آنجا كه فرمود :
« بَيْنَ الْعَبْدِ وَالْجَنَّةِ سَبْعُ عِقابٍ أهْوَنُهَا الْمَوْتُ . قالَ أنَس : قُلْتُ : يا رَسُولُ اللَّهِ ! ما أصْعَبُها ؟
قالَ : الْوُقُوفُ بَيْنَ يَدَىِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ إذا تَعَلَّقَ الْمَظْلُومُونَ بِالظّالِمِينَ ؛
در ميان بهشت و انسان هفت گردنهء مخوف است كه سادهترين آنها مرگ است . انس ( از اصحاب رسول اللَّه صلى الله عليه و آله ) مىگويد : عرض كردم اى رسول خدا ! سختترين آنها كدام است ؟ فرمود : حضور در پيشگاه خداوند متعال در زمانى كه مظلومان دامن ظالمان را مىگيرند » . « 3 »
مرحوم علامهء شوشترى در شرح نهجالبلاغهء خود داستان عبرتانگيزى نقل مىكند و مىگويد : « معروف است شخصى به نام « بكبوش » ، وزير « جلال الدولهء آل بويه » بود و كارهاى او را به تدريج قبضه كرد . روزى « بكبوش » مردى از اشراف بصره را آزار بسيار داد و او را همچون مرده رها كرد . مدتى بعد با گروهى
هامش
( 1 ) . غررالحكم ، ح 10411
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 334 ، ح 22
( 3 ) . كنزالعمّال ، ح 7625 ، مطابق نقل ميزان الحكمة ، ح 11384