شرح و تفسير به هنگام مقابله با دشمن از زنان دورى كنيد
امام عليه السلام هنگامى كه سپاهى را براى فرستادن به ميدان نبرد بدرقه مىكرد فرمود : « تا آنجا كه مىتوانيد از زنان دورى جوييد » ؛
( أَنَّهُ شَيَّعَ جِيْشاً بِغَزْيَةٍ « 1 » فَقالَ :
اعْذِبوا عَنِ النِّسَاءِ مَا اسْتَطَعْتُمْ )
. مرحوم سيّد رضى در شرح اين عبارت بر جملهء « اعْذِبوا » به عنوان تعبيرى فصيح و جالب تكيه كرده مىگويد : معناى اين سخن آن است كه از ياد زنان و دلمشغولى به آنها به هنگام جنگ صرف نظر كنيد و از نزديكى با آنان امتناع ورزيد ، چراكه اين كار ، بازوان حميّت را سست و در تصميم خلل ايجاد مىكند و از حركت سريع وكوشش در جنگ بازمىدارد و ( بهطور كلى ) هركس از چيزى امتناع ورزد دربارهء او گفته مىشود « اعْذَبَ عَنْهُ » ، و « العاذِب » و « الْعَذوب » به كسى گفته مىشود كه از خوردن و آشاميدن امتناع ورزد » ؛
( وَمَعْناهُ : اصْدِفُوا عَنْ ذِكْرِ النّساءِوَشُغْلِالْقَلْبِ بِهِنَّ ، وَامْتَنَعُوا عَنِالْمُقارَبَةِ لَهُنَّ ، لِأَنَّ ذلِكَ يَفُتُّ في عَضُدِالْحَمِيَّةِ ، وَيَقْدَحُ في مَعاقِدِ الْعَزيمَةِ وَيَكْسِرُ عَنِ الْعَدُوّ وَيَلْفِتُ عَنِ الْإبْعادِ فِي الْغَزْوِ ، وَكُلُّ مَنِ امْتَنَعَ مِنْ شَيْءٍ فَقَدْ أعْذَبَ عَنْهُ وَالْعاذِبُ وَالْعَذُوبُ : الْمُمْتَنِعُ مِنَ الْأَكْلِ وَالشُّرْبِ )
.
هامش
( 1 ) . در بسيارى از نسخ به جاى « بغزية » بِسَرِيَّةٍ آمده است كه لفظ مناسبى است ، زيرا ظاهر عبارت اين است كهامام عليه السلام در آن جنگ حضور نداشته است و به چنين جنگى كه پيغمبر و امام عليهم السلام در آن حضور ندارند « سَريّة » گفته مىشود و در تعدادى از نسخ آمده است : « يُغزيه » ( از باب افعال ) به معناى فرستادن به ميدان جنگ ؛ اما واژهء « بغزية » ظاهراً غلط است ، زيرا غزية تنها اسم محلى است و تناسبى با كلام امام عليه السلام ندارد