شرح و تفسير تفاوت ميان عدالت و احسان
امام عليه السلام در اين گفتار پربارش به تفسير آيهء 90 سورهء « نحل » : « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسانِ » اشاره كرده مىفرمايد : « عدالت همان رعايت انصاف ( و پرداختن حق مردم ) و احسان به معناى نيكى بيشتر ( از حد انصاف ) است » ؛
( فِي قَوْلِهِ تَعَالَى : « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْإِحْسانِ » الْعَدْلُ الْإِنْصَافُ ، وَالْإِحْسَانُ التَّفَضُّلُ )
. خداوند در اين آيهء شريفه به سه چيز امر و از سه چيز نهى كرده است ، مىفرمايد : « خداوند به عدل و احسان و كمك به خويشاوندان فرمان و از فحشا و منكر و ستم نهى مىكند » و در پايان آيه مىافزايد : « خداوند به شما اندرز مىدهد تا متذكر شويد » ؛ « إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِى الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْىِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ » . « 1 »
اين آيه دربرگيرندهء يكى از جامعترين برنامههاى اجتماعى بشر است كه هر گاه جامهء عمل به خود بپوشد ، امنيت و آرامش بر او حكمفرما مىشود . در اينكه ميان عدل و احسان چه تفاوتى است مفسران احتمالات فراوانى ذكر كرده بعضى گفتهاند : عدل اداى واجبات و احسان انجام مستحبات است برخى ديگر عدل را توحيد و احسان را اداى واجبات مىدانند و عدّهاى عدالت را به معناى هماهنگى
هامش
( 1 ) . نحل ، آيهء 90