مواهب را مال خود نمىدانند و به عنوان امانتى از سوى خدا براى خدمت به خلق و پيمودن راه قرب حق حساب مىكنند .
از اينجا روشن مىشود دعاهاى پيوسته بعضى كه به مال و مقام و قدرت برسند و مستجاب نمىشود بسا به علّت همين است كه خدا مىداند اگر آنها به نوايى برسند طغيان مىكنند و استطاله و برترىجويى را پيشه مىسازند . لطف پروردگار شامل آنها مىشود و آنها را از رسيدن به اين امور محروم مىسازد .
داستان معروف ثعلبة بن حاطب انصارى كه در ذيل آيهء 75 سورهء « توبه » آمده است نشان مىدهد كه او مرد فقيرى بود و با اصرار زياد از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله خواست در حق او دعا كند تا ثروتمند شود و پيغمبر صلى الله عليه و آله خواستهء او را رد مىكرد .
پس از اصرار زياد دعايى در حقش فرموده و صاحب ثروت عظيمى شد و راه طغيان را پيش گرفت ، نه تنها از پرداختن زكات سر باز زد ، بلكه حكم زكات را ظالمانه پنداشت و آن را شبيه جزيهء يهود و نصارى قلمداد كرد و بر سرش آمد آنچه آمد . « 1 »
اين حالت - همانگونه كه اشاره كرديم - در افراد بىنوايى كه به نوايى مىرسند غالباً شديدتر است ، ازاينرو در روايتى از امام كاظم عليه السلام مىخوانيم :
« مَنْ وَلَّدهُ الْفَقْرُ أبْطَرَهُ الْغِنى
؛ كسى كه در دامان فقر متولد شده غنا و بىنيازى او را به طغيان وا مىدارد » . « 2 »
در روايات مخصوصاً تأكيد شده كه اگر حاجتى داشتيد هرگز به اينگونه افراد مراجعه نكنيد ، ازاينرو همانگونه كه پيش از اين نيز آوردهايم در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه به يكى از يارانش فرمود :
« تُدْخِلُ يَدَكَ فِي فَمِ التِّنِّينِ إِلَى الْمِرْفَقِ خَيْرٌ لَكَ مِنْ طَلَبِ الْحَوَائِجِ إِلَى مَنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَكَانَ
؛ دست خود را تا مرفق
هامش
( 1 ) . براى توضيح بيشتر به تفسير نمونه ذيل آيهء 75 سورهء « توبه » مراجعه كنيد .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 100 ، ص 86 .