( حكمت 207 ) نيز همين معنا تأكيد شده و در كلام حكمتآميز 211 ، 418 ، 424 و 460 اشارات مهمى به اهميت حلم شده است .
در روايات ديگر اسلامى نيز بر اهميت حلم و آثار مثبت آن تكيه شده ؛ از جمله در حديثى از رسول اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم كه فرمود :
« ألا أُخْبِرُكُمْ بِأشْبَهِكُمْ بي أخْلاقاً ؟
؛ آيا به شما خبر دهم كدام يك از شما از نظر اخلاق به من شبيهتريد ؟ » . « 1 »
ياران عرض كردند : آرى اى رسول خدا ! فرمود :
« أحْسَنُكُمْ أخْلاقاً وَأعْظَمُكُمْ حِلْماً وَأبَرُّكُمْ بِقَرابَتِهِ وَأشَدُّكُمْ إنْصافاً مِنْ نَفْسِهِ فِى الْغَضَبِ وَالرّضا
؛ آن كس كه از همه خوش اخلاقتر و بردبارتر و نيكوكارتر به خويشاوندان خود و باانصافتر در حال غضب و خشنودى است » . « 2 »
در حديثى كه در غررالحكم از امام اميرمؤمنان عليه السلام نقل شده مىخوانيم :
« أشْجَعُ النّاسُ مَنْ غَلَبَ الْجَهْلَ بِالْحِلْمِ
؛ شجاعترين مردم كسى است كه با نيروى حلم ، بر جهل ( جاهلان ) غالب آيد » . « 3 »
در حديث ديگرى از همان حضرت و در همان منبع آمده است :
« إنَّ أفْضَلَ أخْلاقِ الرّجالِ الْحِلْمُ
؛ برترين اخلاق مردان با شخصيت حلم و بردبارى است » . « 4 »
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود :
« كَفى بِالْحِلْمِ ناصِراً
؛ حلم براى يارى انسان كافى است » . « 5 »
در حديث مفصلى كه مرحوم علامه مجلسى در گفتوگوى امام صادق عليه السلام با « عنوان بصرى » كه براى درك علم به محضر آن حضرت آمده بود نقل مىكند ، مىخوانيم كه فرمود : حلم و بردبارى تو بايد به قدرى باشد كه اگر كسى به تو
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 74 ، ص 154 .
( 2 ) . غررالحكم ، ص 285 .
( 3 ) . همان .
( 4 ) . همان .
( 5 ) . كافى ، ج 2 ، ص 112 .