شرح و تفسير در برابر جاهلان بردبار باش
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه ، به يكى از آثار ارزندهء حلم و بردبارى در مقابل سفيهان و جاهلان اشاره كرده مىفرمايد : « نخستين نتيجهاى كه شخص بردبار از بردبارى خود مىبرد اين است كه مردم در برابر جاهل و نادان از وى حمايت خواهند كرد » ؛
( أَوَّلُ عِوَضِ الْحَلِيمِ مِنْ حِلْمِهِ أَنَّ النَّاسَ أَنْصَارُهُ عَلَى الْجَاهِلِ )
. بعضى از ارباب لغت « حلم » را به معناى خويشتندارى به هنگام هيجان غضب دانستهاند و از آنجا كه اين حالت از عقل و خرد نشأت مىگيرد ، گاه واژهء « حليم » به معناى عاقل به كار رفته است .
بسيارى از افراد جاهل و نادان پرادعا ، بلندپرواز و پرخاشگرند ، ازاينرو هنگامى كه در برابر دانشمند وارستهاى قرار گيرند براى اظهار خودنمايى ممكن است انواع اهانتها را روا دارند . حال اگر شخص عالم و دانشمند و انسان با ايمان و متقى بخواهد در برابر آنها عكس العمل نشان دهد ، مقام خود را پايين آورده است ؛ اما اگر حلم و بردبارى در برابر اين افراد نادان و بىادب به خرج دهد و عكسالعملى از خود ظاهر نكند ، مردم به مظلوم بودن او اعتراف مىكنند و به حكم غريزهء حمايت از مظلوم كه در بسيارى از انسانها نهفته است به حمايت از او بر مىخيزند و جاهل جسور و بىادب را بر سر جايش مىنشانند .
اين نخستين نتيجهاى است كه افراد حليم از حلمشان مىبرند و در واقع دفاع از