شرح و تفسير وسعت پيمانهء علم
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانه به نكتهء مهمى دربارهء اهميت علم و دانش اشاره مىكند و مىفرمايد : « هر ظرفى بر اثر قرار دادن چيزى در آن از وسعتش كاسته مىشود مگر پيمانهء علم كه هرقدر از دانش در آن جاى گيرد وسعتش افزون مىگردد ! » ؛
( كُلُّ وِعَاءٍ يَضِيقُ بِمَا جُعِلَ فِيهِ إِلَّا وِعَاءَ الْعِلْمِ ، فَإِنَّهُ يَتَّسِعُ بِهِ )
. اين نكتهء بسيار دقيقى است كه امام عليه السلام به آن اشاره فرموده است . حقيقت اين است كه در « وعاء » ( ظرف ) مادى گنجايش محدودى وجود دارد كه اگر چيزى در آن قرار دهند تدريجاً محدود و سرانجام پر مىشود به گونهاى كه قابل قرار دادن چيز ديگرى در آن نيست ؛ ولى روح و فكر و قوهء عاقلهء انسان كاملًا با آن متفاوت است ؛ هرقدر علوم تازه در آن قرار دهند گويى گنجايش بيشرتى پيدا مىكند هر علمى سرچشمهء علم ديگرى مىشود و هر تجربهاى تجربهء ديگرى با خود مىآورد و به يك معنا تا بىنهايت پيش مىرود و اين دليل اهميت فوقالعادهء آن و اشاره است به اين كه ما از فراگيرى علوم هرگز خسته نشويم كه واقعاً خسته كننده نيست ، بلكه نشاطآور و روح پرور است . هنگامى كه انسان مىبيند در كنار نهالى كه از يك مسئلهء علمى در سرزمين مغز خود كاشته نهالهاى ديگرى جوانه مىزند و مىرويد و اطراف خود را پر گل مىكند ، قطعاً به شوق و نشاط مىآيد .
حتى مغزهاى كامپيوترى كه در عصر و زمان ما به وجود آمده و بعضى از روى