سوم گروهى كه سطح پايينى از فكر و اخلاق دارند و به اصطلاح بىبند و بار و فاقد تربيت لازم اسلامى هستند و در ميان آنها گاه افراد شرور و موذى نيز يافت مىشود . اميرمؤمنان على عليه السلام در حديث معروف كميل كه در كلام حكمتآميز 147 گذشت دربارهء آنها مىفرمايد :
« وَهَمَجٌ رَعَاعٌ أَتْبَاعُ كُلِّ نَاعِقٍ ، يَمِيلُونَ مَعَ كُلِّ رِيحٍ ، لَمْ يَسْتَضِيئُوا بِنُورِ الْعِلْمِ ، وَلَمْ يَلْجَئُوا إِلَى رُكْنٍ وَثِيقٍ
؛ و احمقانِ بى سر و پا و بى هدفى كه دنبال هر صدايى مىروند و با هر بادى حركت مىكنند ؛ آنهايى كه با نور علم روشن نشدهاند و به ستون محكمى پناه نبردهاند » .
اين گروهاند كه چون جمع شوند غالباً سبب ضرر و زيان مىگردند . به كمترين چيزى تحريك مىشوند و بيشترين خسارات را مىرسانند ؛ ولى اگر با برنامهريزى صحيح جلوى اجتماع آنها گرفته شود و هر كدام به دنبال كار خود باشند و به شغلى كه دارند بپردازند ، به جامعه منفعت مىرسانند ، زيرا بسيارى از كارهاى سنگين اجتماعى معمولا بر دوش اين گروه است .
زمامداران و مديران جوامع اسلامى بايد مراقب باشند دشمنان اسلام يا افراد شرور جامعه از وجود اين گروه استفاده نكنند و آنها را در مسير اهداف شوم خود به كار نگيرند .
* * *
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 547
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤٧