« غوغاء » در لغت چنانكه بسيارى از واژه پژوهان گفتهاند داراى دو معناست :
نخست معناى وصفى دارد و به كسانى اطلاق مىشود كه جزء قشر منحط اجتماع يا به بيان ديگر از اوباش مردماند .
افرادى هستند كه از عقل و درايت قابل توجهى برخوردار نيستند و غالباً تحت تأثير عوامل عاطفى قرار مىگيرند كه به آسانى ممكن است آنها را تحريك كرد و براى مقاصد سوئى به كار گرفت ؛ كسانى كه مديران فاسد و مفسد جامعه هميشه از آنها بهره مىبرند و نمونههاى روشن آن را در حكومت بنىاميه و بنىعباس مىتوان مشاهده كرد . اين واژه مفرد است و مانند ساير اسم جمعها معناى جمعى دارد .
معناى ديگر « غوغاء » همان معناى مصدرى يا اسم مصدرى است كه به ايجاد جار و جنجال اطلاق مىشود ، اين معنا در فارسى امروز ما رايج است ولى معناى اول رايج نيست .
توضيح اينكه جوامع انسانى از گروههاى مختلفى تشكيل مىشود كه سه گروه از آن را مىتوان در اينجا نام برد : نخست افراد فهميده و باسواد و عاقل كه آلت دست اين و آن نمىشوند .
دوم تودههاى كم اطلاع و پايبند به اصول اخلاق و ايمان كه آنها نيز برپايه ايمان و اخلاقشان در گروههاى شرور شركت نمىكنند ، هرچند ممكن است گاهى با نقشههايى آنها را اغفال كرد . اين گروه همانها هستند كه اميرمؤمنان على عليه السلام از آنها در عهدنامهء مالك اشتر تعبير بليغى كرده و به عنوان « عامهء مردم » آنان را ستوده و پناهگاه روز جنگ و صلح شمرده و به « مالك » توصيه مىكند مصالح آنها را در نظر بگيرد و مصالح خواص پرادعا و زيادهطلب را فداى مصالحشان كند .
« وَإِنَّمَا عِمَادُ الدِّينِ وَجِمَاعُ الْمُسْلِمِينَ وَالْعُدَّةُ لِلْأَعْدَاءِ الْعَامَّةُ مِنَ الْأُمَّةِ فَلْيَكُنْ صِغْوُكَ لَهُمْ وَمَيْلُكَ مَعَهُمْ »
.
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 546
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٤٦