بر آن نازل نكرده ؛ حكم تنها از آن خداست ؛ فرمان داده كه غير از او را نپرستيد .
اين است آيين ثابت و پايدار ؛ ولى بيشتر مردم نمىدانند » .
روشن است كه حكم در اين آيه اشاره به فرمان الهى در امر توحيد و مبارزه با شرك و مانند آن است .
همچنين در آيهء 67 سورهء « يوسف » از زبان يعقوب پيغمبر مىگويد : « وَقَالَ يَا بَنِىَّ لَاتَدْخُلُوا مِنْ بَابٍ وَاحِدٍ وَادْخُلُوا مِنْ أَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍ وَمَا أُغْنِى عَنكُمْ مِّنَ اللَّهِ مِنْ شَىْءٍ إِنِ الْحُكْمُ إِلَّا للَّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ » ؛ و ( به هنگام حركت ، يعقوب ) گفت : پسران من ؛ همگى از يك در وارد نشويد ؛ بلكه از درهاى مختلف وارد گرديد ( تا توجه مردم به سوى شما جلب نشود ) ؛ و ( من با اين دستور ، ) نمىتوانم تقدير حتمى الهى را از شما دفع كنم ! حكم و فرمان ، تنها از آنِ خداست ! بر او توكّل كردهام ؛ و همه متوكّلان بايد بر او توكّل كنند ! » .
حكم در اين آيه نيز اشاره به اين است كه اگر من به سراغ عالم اسباب مىروم و به شما دستوراتى مىدهم تا گرفتار چشم زخم تا توطئهء مخالفان نشويد ، بايد بدانيد كه مسبب الاسباب حقيقى خداست و بايد به او توكل كنيد .
قرآن مجيد در مسئلهء اختلاف دو همسر با يكديگر دستور مىدهد كه حَكَمى از سوى مرد و حَكَمى از سوى زن انتخاب شود تا بنشينند و تصميم عادلانهاى بگيرند و به اختلاف ميان آنها پايان دهند .
اصولًا كار تمام قضات حَكَميت براى رسيدن به دعاوى و فصل خصومت است آيا هيچ عاقلى مىگويد : خداوند بايد در محكمهء قضاوت بنشيند و براى فصل خصومت و رسيدن به دعاوى مردم حكم كند ؟ و يا اينكه اگر اختلافى بين زن و شوهر پيدا شد ، خداوند بيايد و تصميم عادلانهاى دربارهء آنها بگيرد و يا اينكه امر حكومت بر مسلمانان را خدا بر عهده بگيرد ؛ فرماندهء جنگ و صلح او باشد ، غنائم را او تقسيم كند ؟
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 539
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٣٩