اما پندى به انسان مىآموزد ؛ پندى كه گاهى انسان را از ضررهاى بسيار در آيندهء زندگى حفظ مىكند و منافع گرانبهايى در بر دارد . اينگونه اموال اگر چه ظاهراً فانى شدهاند ؛ اما نه تنها از بين نرفته بلكه بسيار پرسود بودهاند . آيا كسى كه سرمايهاى در امرى تجارى به كار مىبرد و ظاهرا زيان مىكند ؛ اما راه و رسم تجارت را به وسيلهء آن مىآموزد زيان كرده است ؟ و يا كسى كه مالى را در اختيار دوستى مىگذارد تا او را بيازمايد و بعد آن مال از بين مىرود و در آينده از خطرات زيادى محفوظ مىماند زيان كرده است ؟
آيا كسى كه بدون اخذ سند مالى در اختيار كسى مىگذارد و شخص بدهكار انكار مىكند و نتيجهء آن اين مىشود كه در آينده هميشه با اسناد محكم اموالش را به ديگران بسپارد خسارت ديده است ؟
آيا كسانى كه مثلًا براى يافتن داروى درمان يك بيمارى خطرناك مانند سرطان ، سالها اموالى را هزينه مىكنند و به جايى نمىرسند ؛ ولى سرانجام موفق به كشف آن مىشوند ضرر كرداند . جان گفتار امام عليه السلام همين است كه اگر مالى را صرف كردى و ظاهرا از بين رفت اما پند و اندرزى براى تو به ارمغان آورد اين مال از ميان نرفته و براى هميشه براى تو ذخيره شده است .
اين سخن منحصر به صرف مال و ثروت نيست . از دست دادن نعمتهاى ديگر كه سبب بيدارى و هشيارى انسان مىگردد نيز در واقع ضرر و زيان محسوب نمىشود . همانگونه كه در حديثى كه مرحوم علامهء مجلسى در بحارالانوار از امام صادق عليه السلام نقل كرده اين حقيقت به روشنى منعكس شده است .
امام عليه السلام به هنگام تسليت گفتن مصيبتى به يكى از دوستانش چنين فرمود :
« إنْ كانَ هذَا الْمِيّتْ قَدْ قَرَّبَكَ مَوْتُهُ مِنْ رَبّكَ أوْ باعَدَكَ عَنْ ذَنْبِكَ فَهذِهِ لَيْسَتْ مُصيبَةٌ وَلكِنَّها لَكَ رَحْمَةٌ وَعَلَيْكَ نِعْمَةٌ وَإنْ كانَ ما وَعَظَكَ وَلا باعَدَكَ عَنْ ذَنْبِكَ وَلا قَرَّبَكَ مِنْ رَبّكَ فَمُصيبَتُكَ بِقَساوَةِ قَلْبِكَ أعْظَمُ مِنْ مُصيبَتِكَ بَمَيّتِكَ إنْ كُنْتَ عارِفاً بِرَبّكَ
؛ اگر اين
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 526
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥٢٦