شرح و تفسير ادّعاهاى متضاد
اميرمؤمنان على عليه السلام در اين كلمهء حكمتآميز خود به مطلبى اشاره مىكند كه ظاهراً واضح است ؛ ولى با نهايت تأسف براى گروهى كاملا پيچيده شده است .
مىفرمايد : « هيچ گاه دو دعوت مختلف و متضاد وجود ندارد مگر اينكه يكى از آن دو ضلالت و گمراهى است » ؛
( مَا اخْتَلَفَتْ دَعْوَتَانِ إِلَّا كَانَتْ إِحْدَاهُمَا ضَلَالَةً )
. بعضى از شارحان نهجالبلاغه مانند ابن ابىالحديد چون اين جمله را بر خلاف عقيدهء خود در تصويب در فروع دين دانستهاند ( شرح معناى تصويب خواهد آمد ) آن را به مسئلهء اختلاف در عقايد دينى تفسير كرده و گفتهاند : دو عقيدهء مختلف و متضاد دينى نمىتواند هر دو درست باشد ؛ يكى از آن دو حق است و ديگرى باطل . در صورتى كه كلام امام عليه السلام عام است و هرگونه نظرات متضاد را شامل مىشود و گويا امام عليه السلام با اين گفتار حكيمانهء خود مىخواهد عقيدهء سخيف تصويب را ابطال كند .
توضيح اينكه گروهى از اهل سنت معتقدند مجتهدانى كه اختلاف در آراء دارند ؛ يكى فلان كار را حرام مىداند و ديگرى واجب يا يكى حرام مىشمرد و ديگرى حلال همگى بر حقند و عقيدهء همه حكم الهى است نه حكم ظاهرى بلكه حكم واقعى . اين عقيده بر اثر اختلاف آراء شديدى كه ميان فقهاى آنها واقع شد ظهور كرد و متأسفانه آنان هدايت امامان اهل بيت را در اين امور نپذيرفتند