خدا ، تقويت آيين و دفاع از بندگان اوست .
تعبير به « اشدّاءِ الْباطل » سردمداران و نيرومندان آنهاست .
تعبير به « قتل » اشاره به هر نوع پيروزى بر آنها و خاموش كردن و از بين بردن نفوذ آنها در جوامع بشرى است .
غضب و خشم غالبا نكوهيده است ، زيرا در آن حالت ، انسان از مرز حق بيرون مىرود و دست به كارهايى مىزند كه سبب پشيمانى در عمر مىشود ، ازاينرو در روايات اسلامى از امام صادق عليه السلام آمده است :
« الْغَضَبُ مِفْتاحُ كُلُّ شَرٍّ »
. « 1 »
ولى گاه به سبب كارهاى خلافى كه انجام مىشود : آشكار شدن منكرات ، غصب حقوق ضعيفان ، تعرض به نواميس مردم ، ايجاد ناامنى در جامعهء اسلامى و غلبهء هوا و هوس بر اجتماع ، در چنين شرايطى انسانِ مؤمن ، بيدار و غيور ، خشمگين مىشود ؛ نه خشمى زودگذر بلكه خشمى عميق و براى خدا و مىدانيم در حالت خشم تمام نيروهاى انسان بسيج مىگردند و گاه يك انسان معمولى قدرت چندين نفر را پيدا مىكند و آمادگى براى مبارزهء با باطل حاصل مىشود .
به همين دليل قرآن مجيد خشمگين شدن موسى بعد از بازگشت از كوه طور و مشاهدهء گوسالهپرستى بنى اسرائيل را به شكلى مثبت و كارى صحيح بيان كرده است . آنجا كه مىفرمايد : « فَرَجَعَ مُوسَى إِلَى قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفاً قَالَ يَا قَوْمِ أَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْداً حَسَناً أَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ أَمْ أَرَدْتُّمْ أَنْ يَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَأَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِى » ؛ موسى خشمگين و اندوهناك به سوى قوم خود باز گشت و گفت : اى قوم من ! مگر پروردگارتان وعدهء نيكويى به شما نداد ؟ ! آيا مدّت ( جدايى من از ) شما به طول انجاميد ، يا مىخواستيد غضب پروردگارتان بر شما نازل شود كه از وعدهء من تخلّف كرديد ؟ ! » . « 2 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 303 .
( 2 ) . طه ، آيهء 86 .