شرح و تفسير نتيجهء « استبداد » و « مشورت »
آنچه امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانهء خود بيان فرموده دو روى يك سكه دربارهء مسئلهء مشورت است . مىفرمايد : « كسى كه ( ترك مشورت كند و ) استبداد به رأى داشته باشد هلاك مىشود و آن كس كه با مردان بزرگ مشورت كند در عقل و خرد آنها شريك مىشود » ؛
( مَنِ اسْتَبَدَّ بِرَأْيِهِ هَلَكَ ، وَمَنْ شَاوَرَ الرِّجَالَ شَارَكَهَا فِي عُقُولِهَا )
. دربارهء اهميت مشورت و زيانهاى استبداد به رأى ، تا كنون در اين كتاب كرارا سخن گفتهايم .
در بخش كلمات قصار در كلمهء 54 و همچين كلمهء 113 امام عليه السلام به اهميت مشورت اشاره فرموده و در عهدنامهء مالك اشتر به صورت گستردهترى از مشورت و شرايط آن سخن گفته است ؛ ولى هر قدر دربارهء اهميت مشورت بحث شود كم است ، زيرا مطلبى است سرنوشتساز . قرآن مجيد هم به مؤمنان دستور مشورت مىدهد « وَأَمْرُهُمْ شُورَى بَيْنَهُم » « 1 » و هم به رسول اكرم صلى الله عليه و آله كه عقل كل بود در اين باره امر مىكند : « وَشَاوِرْهُمْ فِى الْأَمْرِ » « 2 » ، قرآن حتى در موضوعات ساده نيز به مشورت اهميت داده است از جمله دربارهء باز گرفتن كودك شيرخوار
هامش
( 1 ) . شورى ، آيهء 38 .
( 2 ) . آل عمران ، آيهء 159 .