شرح و تفسير از مواضع تهمت بپرهيز
امام عليه السلام در اين كلام حكمتآميز اشاره به نكتهء مهمى دربارهء دفع سوء ظنها مىكند ، مىفرمايد : « كسى كه خود را در مواضع تهمت قرار دهد نبايد كسى را ملامت كند كه به او سوء ظن پيدا مىكند ( بلكه بايد خود را سرزنش كند كه اسباب سوء ظن را فراهم كرده است ) » ؛
( مَنْ وَضَعَ نَفْسَهُ مَوَاضِعَ التُّهَمَةِ فَلَا يَلُومَنَّ مَنْ أَسَاءَ بِهِ الظَّنَّ )
. مسئلهء سوء ظن و گمان نياز به هزينهء زيادى ندارد ؛ بسيارند كسانى كه از يك يا چند قرينهء ظنى فورا گمان بد دربارهء اشخاص مىبرند ، به همين دليل كسانى كه مىخواهند هدف تيرهاى تهمت قرار نگيرند بايد خود را از امورى كه سوء ظن برانگيز است دور دارند .
قرآن مجيد از جمله مسائلى كه بر آن تأكيد ورزيده اين است كه مسلمانان نسبت به يكديگر سوء ظن نداشته باشند « يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِّنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ » ؛ اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! از بسيارى از گمانها بپرهيزيد چرا كه بعضى از گمانها گناه است » . « 1 » نيز دستورات مؤكدى بر « حمل فعل برادر مسلمان بر صحت » داده شده ولى با اين حال طبيعت تودهء مردم اين است كه از قرائن كوچكى نتيجههاى سوئى مىگيرند ، ناگاه موج بدبينى بر
هامش
( 1 ) . حجرات ، آيهء 12 .