شرح و تفسير صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند !
امام عليه السلام در اين گفتار حكيمانهء خود اشاره به نكتهء مهمى مىكند كه در همه فعاليتهاى فردى و جمعى تأثيرگذار است ، مىفرمايد : « شخص صبور ( و با استقامت ) پيروزى را از دست نخواهد داد ، هرچند زمان طولانى بگذرد » ؛
( لَا يَعْدَمُ الصَّبُورُ الظَّفَرَ وَإِنْ طَالَ بِهِ الزَّمَانُ )
. حقيقت صبر همان استقامت است ؛ استقامت در برابر موانع وصول به مقصد و پيمودن راه طولانى وصول به هدف و استقامت در برابر دردها و رنجها و كار شكنىهاى اين و آن . تا چنين استقامتى در انسان نباشد به جايى نمىرسد ، زيرا طبيعت زندگى دنيا اين است كه با مشكلات آميخته شده و غالباً در كنار گلها خارهايى است و در كنار عسلها نيش زنبورانى . تاريخ نيز بارها و بارها نشان داده است كه پيروزىها در انتظار افراد بااستقامت و صبور است . تا آنجا كه اين سخن به صورت ضرب المثل كوتاهى در ميان همه معروف است . عربها مىگويند :
« مَنْ صَبَرَ ظَفَرَ »
و فارسها مىگويند :
صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند * بر اثر صبر نوبت ظفر آيد
قرآن مجيد بارها به اين حقيقت اشاره كرده ؛ از جمله در داستان يوسف مىگويد : هنگامى كه برادران آمدند و او را شناختند پرده از راز خود برداشت و اين جمله را گفت : « أَنَا يُوسُفُ وَهذَا أَخِى قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنَا إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَيَصْبِرْ فَإِنَّ