شرح و تفسير يك اندرز جامع !
اين كلام حكمتآميز كه نصايح بسيار گرانقدر و مواعظ گرانبهايى در آن هست دستور العملى است براى تمام زندگى بشر كه در سايهء آن مىتواند سعادت دنيا و آخرت را براى خود به دست آورد . مرحوم سيد رضى بعد از ذكر اين كلام شريف - چنانكه خواهد آمد - تصريح مىكند كه اگر در مجموعهء كتاب نهجالبلاغه جز اين كلام شريف نبود براى وعظ و اندرز و موعظهء نجاتبخش كافى بود و چه بسيار از افرادى كه از جاى جاى اين كلام شريف براى اثبات مقاصد خود بهره گرفتند و سخنان خود را به وسيلهء آن آراستهاند .
جالب توجه اينكه محدث مشهور اهل سنت متقى هندى در كنزالعمّال مقدّمهاى براى اين حديث شريف ذكر كرده است ، وى از « زياد بن اعرابى » نقل مىكند كه بعد از خاموش شدن آتش فتنهء خوارج نهروان امام عليه السلام بر منبر كوفه قرار گرفت و حمد الهى به جاى آورد و در اين هنگام گريه به او مهلت نداد به اندازهاى كه اشكها بر صورت و محاسن شريفش جارى شد و هنگامى كه محاسن شريف خود را تكان داد قطرههايى از آن بر بعضى از حاضران افتاد و ما مىگفتيم :
هر كسى كه قطرهاى بر او افتاده است خداوند آتش دوزخ را بر او حرام خواهد كرد . سپس شروع به خطبه كردوفرمود :
« أيُّهَاالنّاسُ لاتَكُونُوا مِمَّنْ يَرْجُواالْآخِرَةَ »
. « 1 »
هامش
( 1 ) . كنزالعمّال ، ج 16 ، ص 205 ، ح 44229 .