فرمود :
« شَيَّبَتْني هُودُ وَالْواقِعَةُ
؛ سورهء « هود » و « واقعه » مرا پير كرد » . « 1 » گفته شده علت همان دستورى است كه خداوند به پيغمبرش دربارهء استقامت در مقابل دشمنان سرسخت و كينهتوز و بىرحم داده است . ( و مىدانيم سورهء « هود » و « واقعه » هر دو در مكه نازل شده در زمانى كه پيامبر صلى الله عليه و آله سخت از طرف مشركان در فشار بود و گفتهاند : سورهء « هود » بعد از وفات « ابوطالب » و « خديجه » نازل شد كه امواج غم و اندوه از هر سو قلب پاك پيامبر صلى الله عليه و آله را احاطه كرده بود ) .
ولى به هر حال بسيارى از عوامل غم و اندوه امورى است كه انسان مىتواند خود را از آن دور دارد يا نسبت به آن بىاعتنا باشد ، از اين رو در حديثى آمده است كه زيارت اهل قبور غم و اندوه را زايل مىكند ، زيرا سرچشمهء بسيارى از اندوهها امور مادى است ؛ هنگامى كه انسان به زيارت اهل قبور مىرود و پايان كار دنيا را مىبيند كه ثروتمند و مسكين همه در يك جا خفتهاند و هيچ كدام جز كفنى با خود از اين دنيا نبردهاند آرامش پيدا مىكند .
در طب امروز اين مسئله به روشنى ثابت شده كه سرچشمهء بسيارى از بيمارىهاى جسمى ناراحتىهاى روحى است ؛ بيمارىهاى اعصاب ، قلب ، معده و غير آن در بسيارى از موارد از فشارهاى عصبى و به اصطلاح استرسها و غم و اندوهها ناشى مىشود و درمانى جز خلاص كردن خود از غم و اندوهها ندارد و اگر انسان عزم راسخ و ارادهء قوى داشته باشد مىتواند خود را از آن دور دارد .
بسيارى از حكما و شعرا براى كمك كردن به انسانها براى فراموشى اسباب اينگونه غم و اندوهها سخنان نغز و پربارى دارند .
شاعر عرب مىگويد :
ما فاتَ مَضى وَما سَيَأْتيكَ فَأَيْنَ * قُمْ فَاغْتَنِمِ الْفُرْصَةَ بَيْنَ الْعَدَمَيْنِ
هامش
( 1 ) . مجمع البيان ج 5 ، ذيل تفسير سورهء هود ؛ بحار الانوار ، ج 17 ، ص 52 ؛ در المنثور ، ج 5 ص 202 .