ميانهروى در مخارج زندگى نيمى از معيشت انسان را تأمين مىكند » . « 1 »
در حديثى از اميرمؤمنان عليه السلام در غررالحكم مىخوانيم :
« مَنْ صَحِبَ الْاقْتِصادَ دامَتْ صُحْبَةُ الْغِنى لَهُ وَجَبَرَ الْاقْتِصادُ فَقْرَهُ وَخَلَلَهُ
؛ كسى كه همنشين ميانهروى باشد غنا و بىنيازى پيوسته همنشين او خواهد بود و اقتصاد فقر او را جبران و مشكلات او را بر طرف مىسازد » . « 2 »
در حديث ديگرى از امام صادق عليه السلام آمده است كه فرمود :
« ضَمِنْتُ لِمَنْ اقْتَصَدَ أنْ لا يَفْتَقِرُ
؛ من ضمانت مىكنم كسى كه ميانهروى پيشه كند هيچگاه فقير نشود » . « 3 »
البته ميانهروى نه تنها در مسائل اقتصادى و مالى در مقياس فرد و جامعه ، بلكه در همهء كارها مطلوب است حتى توصيه شده كه مؤمنان در عبادت كه وسيلهء قرب الى الله است نيز ميانهروى را از دست ندهند .
مرحوم « كلينى » در كتاب كافى بابى تحت عنوان اقتصاد در عبادت آورده كه نخستين حديثش از رسول خدا صلى الله عليه و آله چنين است :
« إنَّ هذا الدّينُ مَتِينٌ فَاوْغِلُوا فيهِ بِرِفْقٍ وَلا تُكَرِّهُوا عِبادَةَ اللَّهِ إلى عِبادِ اللَّهِ فَتَكُونُوا كَالرّاكِبِ الْمُنْبَتِّ الَّذي لا سَفَراً قَطَعَ وَلا ظَهْراً أبْقى
؛ اين آئين حسابشده و متين است . در اين مسير با مدارا حركت كنيد و بندگان خدا را به عبادت زياد مجبور نكنيد كه همانند سوار واماندهاى مىشويد كه نه به مقصد رسيده و نه حيوان را سالم گذارده است » . « 4 »
* * *
هامش
( 1 ) . كنزالعمّال ، ح 5434 ، مطابق نقل ميزان الحكمه .
( 2 ) . غررالحكم ، ح 8071 .
( 3 ) . كافى ، ج 4 ، ص 53 ، ح 6 .
( 4 ) . همان ، ج 2 ، ص 86 ، ح 1 .