شرح و تفسير بهترين راه مبارزه با فقر
امام عليه السلام در اين كلام كوتاه و نورانى خود اشاره به آثار ميانهروى در امور كرده و مىفرمايد : « كسى كه در هزينهكردن ميانهروى كند هرگز فقير نخواهد شد » ؛
( مَا عَالَ مَنِ اقْتَصَدَ )
. « عال » از ريشهء « عيل » ( بر وزن عين ) در اصل به معناى عيالمند شدن است ؛ ولى اين واژه به معناى فقير نيز به كار رفته است . بعضى گفتهاند اگر از مادهء « عول » باشد به معناى فزونى عيال است و اگر از ريشهء « عيل » باشد به معناى فقر است و « اقتصاد » به معناى ميانهروى در هر كار مخصوصاً در امور مالى است .
اين معنا امروز هم در مقياس كوچك خانواده و هم در مقياس وسيع جامعه ثابت شده است كه اگر از اسراف و تبذير پرهيز شود و در هزينه كردن سرمايهها صرفجويى و ميانهروى گردد بسيارى از مشكلات حل مىشود ؛ مشكل زمانى براى فرد يا جامعه پيدا مىشود كه حساب دقيقى براى هزينهها و نيازها در نظر نگيرد و يا بىحساب و كتاب آنچه را دارد هزينه كند كه به يقين زمانى فرا مىرسد كه فرد يا جامعه در فقر فرو مىروند .
در منابع اسلامى نيز روايات فراوانى در اين زمينه ديده مىشود ، از جمله در روايتى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« الإقْتِصادُ فِى النَّفَقَةِ نِصْفُ الْمَعِيشَةِ ؛