اين نكته نيز حائز اهمّيّت است كه بخش مهمى از تعادل بدن به هنگام ايستادن و راه رفتن به وسيلهء گوش تأمين مىشود ، لذا بعضى از بيمارىهاى گوش سبب مىشود كه انسان حالت سرگيجه به خود بگيرد و قدرت بر حفظ تعادل خويش نداشته باشد .
سپس امام عليه السلام در پايان اين گفتار حكمتآميز كه ناظر به عظمت آفرينش انسان است و قدرت آفريدگار را نشان مىدهد كه با ابزار سادهاى آثار مهمى را آفريده ، مىفرمايد : « و ( عجيب اينكه ) انسان از شكافى تنفس مىكند » ؛
( وَيَتَنَفَّسُ مِنْ خَرْمٍ )
. منظور از شكاف همان شكاف دوگانهء بينى است كه نفس كشيدن انسان غالباً در بيدارى و خواب به وسيلهء آن انجام مىشود ، هرچند گاه به وسيلهء دهان نيز تنفس مىكند ؛ ولى دهان مسلماً مجراى اصلى نيست و تنفس از طريق آن گاه آثار نامطلوبى دارد ؛ مخصوصاً در هواى سرد ممكن است به ريهها آسيب برساند در حالى كه از طريق بينى هواى سرد تدريجاً گرم مىشود و به داخل ريهها مىرسد .
شايان توجه اينكه اين شكاف داراى موهايى است كه گرد و غبار را مىگيرد و در مايهء لزجى كه از بالا ترشح مىشود ، به صورت آب بينى در آورده تا انسان بتواند آن را به خارج منتقل كند .
خداوند در اين شكاف ساده يكى از مهمترين حواس انسان يعنى حس بويايى را آفريده كه به وسيلهء آن مىتواند خود را از خطراتى حفظ كند يا مطلوب خود را به دست آورد همانگونه كه در زبان حس ذائقه و چشيدن را قرار داده كه بازرس و مراقب بسيار خوبى جهت تشخيص غذاهاى سالم از ناسالم است .
خداى متعال وسعت اين شكاف را دقيقاً به اندازهء نياز براى تنفس قرار داده است ؛ اگر تنگتر بود انسان به تنگى نفس دچار مىشد و اگر گشادتر بود ممكن بود فزونى هوا به ريه آسيب برساند « فَتَبارَكَ اللَّهُ أَحْسَنُ الْخالِقينَ » .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 78
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٧٨