شرح و تفسير هر نفسى گامى است !
امام عليه السلام در اين كلام كوتاه و بيدار كننده اشاره به پايان تدريجى عمر انسان كرده مىفرمايد : « نفسهاى انسان گامهاى او به سوى سرآمد زندگى و مرگ است » ؛
( نَفَسُ الْمَرْءِ خُطَاهُ إِلَى أَجَلِهِ )
. خُطى جمع « خُطْوة » به معناى فاصلهء ميان دو قدم به هنگام راه رفتن است كه در فارسى از آن به عنوان « گام » نام مىبرند .
اين نكتهء مهمى است كه انسان دائما در حال نفس كشيدن است ؛ در خواب و بيدارى و قيام و قعود و در همه حال و اگر مدت كوتاهى راهِ نفس را بر او ببندند مرگ او فرا مىرسد .
از سوى ديگر ، دستگاه تنفس انسان و قلب و مغز و ساير اعضا استعداد محدودى دارند ؛ مثلا دستگاه تنفس مىتواند حداكثر چندين ميليارد بار هوا را به درون كشيده اكسيژن آن را جذب كند و گاز كربن را همراه باقيماندهء آن بيرون بفرستد . همچنين قلب توان دارد ميلياردها مرتبه باز و بسته شود به يقين هنگامى كه اين عدد به نهايت رسيد تاب و توان اين دستگاهها تمام مىشود ؛ خود به خود از كار مىايستند ؛ مانند اتومبيلى كه آخرين قطرهء سوخت آن تمام شود و در اين هنگام از كار باز مىايستد ، بنابراين همانگونه كه در اتومبيل هر قطرهاى از سوخت مصرف مىشود گامى به سوى پايان است ، هر نفسى كه انسان مىكشد