شرح و تفسير نشانهء كمال عقل
امام عليه السلام در اين كلام حكمتآميز به اهميت سكوت و كمگويى اشاره كرده مىفرمايد : « هنگامى كه عقل كامل گردد سخن كم مىشود » ؛
( إِذَا تَمَّ الْعَقْلُ نَقَصَ الْكَلَامُ )
. رابطهء كمال و تمام عقل با كم سخن گفتن از اينجا روشن مىشود كه اولًا ريشهء مفهوم عقل ، منع و جلوگيرى است و زانوبند شتر را از اين جهت « عقال » مىگويند كه او را از حركت باز مىدارد و از آنجا كه سخنان سنجيده ، كم است و سخنان نسنجيده ، بسيار ، عقل به انسان مىگويد : بيشتر بينديش و كمتر بگو .
ثانياً مطالبى كه گفتن آن ضرورت دارد نسبت به فضول كلام و سخنان زيادى بسيار كمتر است ، از اين رو افراد عاقل غالباً خاموشاند و به موقع سخن مىگويند .
ثالثاً انسان عاقل مىداند كه بيشترين و مهمترين گناهان با زبان انجام مىشود بدين سبب براى محفوظ ماندن از عواقب زيانبار گناه سعى مىكند كمتر سخن بگويد ؛ ولى متاسفانه افرادى را مىبينيم كه دم از ايمان مىزنند و گويى سخنان خود را جزء اعمال خود به حساب نمىآورند ؛ در مجالس از آغاز تا پايان از سخنان لغو و بيهوده يا سخنانى كه آميخته با غيبت ، اهانت و تهمت باشد ابا ندارند . انسان عاقل هرگز خود را گرفتار عواقب سوء پرگويى نمىكند .