از آن رو كه در كنار نيشهاى او نوشهاى فراوانى نيز وجود دارد كه نيشهاى او را قابل تحمل بلكه شيرين مىكند .
با توجه به اينكه آنچه در مورد عقرب مناسب مىرسد نيش است نه معاشرت كردن اين تفسير از تفسير عبده مناسبتر است .
در اينجا تفسير سومى است كه مرحوم كمرهاى آن را در شرح نهجالبلاغه خود آورده و مىگويد : منظور از اين كلام حكمتآميز اين است كه به همهء مردان و مخصوصاً جوانان هشدار داده شود كه از زنان آلوده بپرهيزند ، زيرا آنها همچون عقربند ، هرچند ظاهراً نيش شيرينى دارند ؛ ولى هرگز نبايد فريب ظاهر زيباى آنها را خورد و در دام سم كشندهء آنها افتاد .
اين تفسير نيز مناسب به نظر نمىرسد ، زيرا لحن جملهء حكمتآميز بالا برحذر داشتن نيست ، بلكه تحمل كردن و مدارا نمودن است كه با همسران مشروع سازگار است .
بنابراين همان تفسير دوم بهترين تفسيرها براى اين جمله حكيمانه است .
در اينجا اين سؤال پيش مىآيد كه آيا اين تعبير دربارهء همهء زنان صادق است يا دربارهء گروهى از آنها ؟ به يقين منظور همهء زنان نيستند ، زيرا بسيارى از آنان داراى چنان ايمان و تربيت و اخلاقى هستند كه هرگز همسرانشان از آنها نيشى احساس نمىكنند ، بنابراين منظور اين است كه در طبيعت زن اگر تربيت كافى نداشته باشد و از ايمان و معرفت ، روح او سيراب نشود حالت گزندگى به خود مىگيرد و اين سخن حكيمانه براى همسران اينگونه زنان اين پيام را دارد كه به دليل فوايد وجودى آنان نيشهاى آنها را تحمل كنند .
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه فرمود : « يكى از حقوق زن بر مرد اين است كه اگر كار جاهلانهاى انجام دهد او را ببخشد و از او درگذرد » ؛
( وَانْ جَهِلَت غَفَرَ لَها )
. « 1 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 5 ، ص 510 .