شرح و تفسير سرمايهء بىپايان
امام عليه السلام در اين گفتار كوتاه و حكمتآميز به اهميت قناعت اشاره كرده مىفرمايد : « قناعت مالى است كه هرگز تمام نمىشود » ؛
( الْقَنَاعَةُ مَالٌ لَايَنْفَدُ )
. در تعريف قناعت مىتوان گفت : حالتى است كه انسان با داشتن آن به حد اقل ضروريات زندگى مىسازد و به دنبال زرق و برق و اضافاتى كه فكر و وقت انسان را پيوسته به خود مشغول مىدارد و آلودهء انواع محرمات مىكند نمىرود .
داشتن اين روحيه به منزلهء ثروت پايان ناپذير است ، چرا كه انسان را از تمام ثروتهاى دنيا بىنياز مىسازد ؛ همواره سربلند زندگى مىكند و با عزت و آبرو ادامهء حيات مىدهد . دست نياز به سوى ديگران دراز نمىكند و عمر خود را در مسير تشريفات و تجملات بر باد نمىدهد .
در گفتار حكيمانهء 44 كه قبلًا گذشت امام عليه السلام در فضيلت قناعتپيشگان فرمود :
« طُوبَى لِمَنْ ذَكَرَ الْمَعَادَ وَعَمِلَ لِلْحِسَابِ وَقَنِعَ بِالْكَفَافِ ؛
خوشا به حال كسى كه ( پيوسته ) به ياد معاد باشد و براى روز حساب عمل كند . به مقدار كفايت قانع گردد و از خدا راضى باشد » .
در خطبهء 192 نيز امام در ميان اوصاف انبيا اين وصف برجسته را شمرده بود :
« مَعَ قَنَاعَةٍ تَمْلَأُ الْقُلُوبَ وَالْعُيُونَ غِنًى ؛
آنها داراى قناعتى بودند كه دلها و چشمها را پر از بىنيازى مىكرد » .