در يك جمله كمكهاى مردمى در اسلام به هر شكل و به هر صورت اهميت فوق العادهاى دارد ؛ هم موجب بركت در زندگى و هم سبب بر طرف شدن بلاها و هم كفارهء گناهان است .
در كتاب تمام نهجالبلاغه اين سخن حكمتآميز با اضافاتى آمده است .
مىفرمايد :
« مِنْ كَفَّارَاتِ الذُّنُوبِ الْعِظَامِ إِغَاثَهُ الْمَلْهُوفِ ، وَمِنْ أَفْضَلِ الْمَكَارِمِ التَّنْفيسُ عَنِ الْمَكْرُوبِ ، إِقْرَاءُ الضُّيُوفِ ، وَمِنْ أَفْضَلِ الْفَضَائِلِ اصْطِنَاعُ الصَّنَائِعِ ، وَبَثُّ الْمَعْرُوفِ ؛
از جمله كفارات گناهان بزرگ كمك به مظلوم و از برترين فضايل اخلاقى بر طرف ساختن غم اندوهگين و پذيرايى از مهمانان و از افضل فضايل ، نيكى كردن و نشر كارهاى پسنديده است » . « 1 »
در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم كه از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل مىكند :
« مَنْ أَعَانَ مُؤْمِناً نَفَّسَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ عَنْهُ ثَلَاثاً وَسَبْعِينَ كُرْبَةً وَاحِدَةً فِي الدُّنْيَا وَثِنْتَيْنِ وَسَبْعِينَ كُرْبَةً عِنْدَ كُرَبِهِ الْعُظْمَى قَالَ حَيْثُ يَتَشَاغَلُ النَّاسُ بِأَنْفُسِهِمْ ؛
كسى كه انسان باايمانى را يارى دهد خداوند متعال هفتاد و سه اندوه را از او زايل مىكند ؛ يكى در دنيا و هفتاد و دو اندوه به هنگام اندوه بزرگ ( در قيامت ) در آنجا كه همهء مردم مشغول به خويشند » . « 2 »
كفاره - چنانكه از نامش پيداست - چيزى است كه امر ديگرى را مىپوشاند .
در روايات اسلامى امور زيادى به عنوان كفارهء گناه ذكر شده است ؛ از جمله : فقر ، بيمارى ، ترس از حاكم ظالم ، خسارات مالى ، غم و اندوه ، ترس و وحشت ، سجدههاى طولانى ، انجام حج و عمره ، زيارت قبور معصومان عليهم السلام مخصوصاً زيارت امام حسين عليه السلام و صلوات بر محمد و آل محمد . « 3 »
هامش
( 1 ) . تمام نهج البلاغه ، ص 158 .
( 2 ) . كافى ، ج 2 ، ص 199 ، ح 2 .
( 3 ) . براى آگاهى از روايات مربوط به اين موضوع مىتوانيد به ميزان الحكمه ، ح 6661 - / 6699 ( باب مكفرات الذنوب ) مراجعه نمائيد .