شرح و تفسير اگر حق ما را بگيرند . . .
اين جملهء حكمتآميز خواه مقارن ايام سقيفه گفته شده باشد يا در شوراى شش نفرهء عمر براى انتخاب خليفه پس از او ، اشاره به مسئلهء خلافت دارد كه حق مسلّم اهلبيت و امير مؤمنان على عليه السلام بود . مىفرمايد : « ما را حقى است كه اگر به ما داده شود ( آزاديم ) و گرنه ( همچون اسيران و بردگانى خواهيم بود كه ) در عقب شتر سوار خواهيم شد ، هرچند زمانى طولانى اين سير در تاريكى بگذرد » ؛
( وَقَالَ عليه السلام : لَنَا حَقٌّ ، فَإِنْ أُعْطِينَاهُ ، وَإِلَّا رَكِبْنَا أَعْجَازَ الْإِبِلِ ، وَإِنْ طَالَ السُّرَى )
. با توجه به اينكه « اعجاز » جمع « عَجُز » به معناى پشت و « سُرى » به معناى سير شبانه است مفسران در اينكه منظور از اين تشبيه چيست ، احتمالاتى دادهاند : مرحوم سيّد رضى مىگويد : « اين كلام از سخنان لطيف و فصيح امام است و معناى آن اين است كه اگر حق ما به ما داده نشود همچون افراد خوار و بىمقدار خواهيم بود و اين بدان سبب است كه كسى كه پشت سر ديگرى سوار بر مركب مىشود در قسمت عقب مركب خواهد بود ، همچون برده و اسير و مانند آنها » ؛
( قالَ الرَّضيُ وَهذا مِنْ لَطيفِ الْكَلامِ وَفَصيحِهِ وَمَعْناهُ أنّا إنْ لَمْ نُعْطَ حَقَّنا كُنّا أذِلّاءُ وَذلِكَ أنَّ الرَّديفَ يَرْكَبُ عَجُزَ الْبَعيرِ كَالْعَبْدِ وَالْأسيرِ وَمَنْ يَجْرى مَجْراهُما )
. تفسير ديگر اينكه منظور اين است اگر حق ما را به ما ندهند به زحمت