شرح و تفسير در همه چيز حتى نماز اعتدال را رعايت كن
امام عليه السلام در اين بخش از عهدنامه دو دستور مهم به مالك در مورد عبادات مىدهد :
دستور اوّل دربارهء عبادتهاى خصوصى است كه انسان تنها با خدا راز و نياز مىكند مخصوصاً در دل شبها و در آن زمان كه چشم گروهى در خواب است .
مىفرمايد : « از جمله امورى كه بايد آن را به جهت خلوص دينت براى خدا انجام دهى اقامهء فرائضى است كه مخصوص ذات پاك اوست » ؛
( وَلْيَكُنْ فِي خَاصَّةِ مَا تُخْلِصُ بِهِ لِلَّهِ دِينَكَ ، إِقَامَةُ فَرَائِضِهِ الَّتِي هِيَ لَهُ خَاصَّةً )
. اشاره به اينكه مبادا تصور كنى انجام وظايف زمامدارى مخصوصاً خدمت به نيازمندان مىتواند مانع از عبادات و اقامهء فرائض گردد كه هر يك از اين دو جاى مخصوص خود را دارد و هيچ كدام نمىتواند جانشين ديگرى شود .
به دنبال آن تأكيد بيشترى كرده مىفرمايد : « بنابراين از نيروى بدنى خود را در شب و روز در اختيار فرمان خدا بگذار و آنچه را موجب تقرب تو به خداوند مىشود به طور كامل و بىنقص به انجام رسان ، هرچند موجب خستگى فراوان جسمى تو شود » ؛
( فَأَعْطِ اللَّهَ مِنْ بَدَنِكَ فِي لَيْلِكَ وَنَهَارِكَ ، وَوَفِّ مَا تَقَرَّبْتَ بِهِ إِلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ كَامِلًا غَيْرَ مَثْلُومٍ وَلَا مَنْقُوصٍ بَالِغاً مِنْ بَدَنِكَ مَا بَلَغَ )
. بنابراين زمامدار هرچند در تمام اوقات به تدبير امور كشور مشغول است ؛ ولى بايد بخشى از اوقات شبانه روز خود را براى راز و نياز با خدا بگذارد و عبادات را به طور كامل انجام دهد ، هر چند جمع ميان آن و انجام وظايف زمامدارى بر او سنگين باشد چرا كه اين عبادات و راز نيازها و مناجاتهاى با خداست كه به او نيرو و توان مىبخشد و قصد او را در خدمت خالص مىكند .
تعبير
« غَيْرَ مَثْلُومٍ »
با توجّه به اينكه « ثُلْمَة » در اصل به معناى شكاف