روشن است كه صاحبان مصادر امور در جامعه با صحنههاى مختلف روبهرو مىشوند و گاه ارباب حاجت و مظلومان با خشونت با آنها برخورد مىكنند و حتى گاهى با اهانت . فرمانداران و مديران حكومت بايد خويشتندار باشند و در برابر اين خشونتها هرگز خشمگين نشوند ، زيرا خشم و غضب آنها را از مسير حق و عدالت بيرون مىكند و ممكن است در اين حالت كارى از انسان سر زند كه سالها مايهء پشيمانى باشد .
از اين رو در حديثى از رسول خدا صلى الله عليه و آله مىخوانيم :
« الْغَضَبُ يُفْسِدُ الْإِيمَانَ كَمَا يُفْسِدُ الْخَلُّ الْعَسَلَ ؛
غضب ايمان را فاسد مىكند همانگونه كه سركه آثار عسل را از بين مىبرد » . « 1 »
امام باقر عليه السلام مىفرمايد :
« إِنَّ هَذَا الْغَضَبَ جَمْرَةٌ مِنَ الشَّيْطَانِ تُوقَدُ فِي قَلْبِ ابْنِ آدَمَ وَإِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا غَضِبَ احْمَرَّتْ عَيْنَاهُ وَانْتَفَخَتْ أَوْدَاجُهُ وَدَخَلَ الشَّيْطَانُ فِيهِ ؛
اين غضب شعلهء آتشى از سوى شيطان است كه در قلب فرزندان آدم زبانه مىكشد ، از اين رو هنگامى كه يكى از شما غضب مىكند چشمانش سرخ و رگهاى گردنش پر خون مىشود و شيطان داخل وجودش مىگردد » . « 2 »
اميرمؤمنان على عليه السلام در نامهاى كه به حارث هَمْدانى نوشت فرمود :
« وَاحْذَرِ الْغَضَبَ فَإِنَّهُ جُنْدٌ عَظِيمٌ مِنْ جُنُودِ إِبْلِيسَ ؛
از غضب بپرهيز كه لشكر عظيمى از لشكريان ابليس است » .
در غررالحكم نيز از آن حضرت آمده است :
« إِيَّاكَ وَالْغَضَبَ فَأَوَّلُهُ جُنُونٌ وَآخِرُهُ نَدَمٌ ؛
از خشم بپرهيز كه اوّلش ديوانگى و آخرش پشيمانى است » . « 3 »
هامش
( 1 ) . كافى ، ج 2 ، ص 302 ، ح 1
( 2 ) . همان مدرك ، ص 304 ، ح 12
( 3 ) . غررالحكم ، ص 303 ، ح 6839