جملهء
« وَاحْلُمْ عِنْدَ الْغَضَبِ »
مربوط به جايى است كه عوامل غضب فراهم شده ولى حلم و بردبارى سبب مىشود كه انسان در مقابل كار خلاف ، مرتكب خلافى نشود .
جملهء
« وَاصْفَحْ مَعَ الدَّوْلَةِ »
اشاره به كسانى است كه به حكومت مىرسند و بسيار مىشود كه در اين هنگام افراد به تصفيه حسابهاى خود با مخالفان مىپردازند ؛ امام عليه السلام مىفرمايد : هرگز چنين كارى را نكن .
جملهء
« تَكُنْ لَكَ الْعَاقِبَةُ ؛
عاقبت نيك در انتظار توست » ممكن است به هر چهار جملهء قبل برگردد .
اين دستورات افزون بر اينكه در آيات قرآن و روايات اسلامى به صورت گسترده وارد شده ، از امورى است كه عقل و خرد به آن حكم مىكند . زيرا اگر مردم پاسخ بدى را به بدى بدهند و به هنگام غضب طغيان كنند عكس العملها پشت سر هم رخ مىدهد و خشونتها شدت پيدا مىكند و عداوتها ريشهدار مىشود و گاه به خونريزى گسترده مىانجامد و امنيّت از همه گرفته مىشود ؛ اما با حلم و بردبارى و عفو و مدارا و كظم غيظ ، مفاسد و خشونتها و عداوتها در همان محل دفن مىگردد و آرامش و امنيّت و محبّت و دوستى جاى آن را مىگيرد .
تاريخ زندگى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و ائمهء هدى عليهم السلام گواه زندهاى بر اين است ؛ هنگامى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مكه را فتح كرد مىتوانست از تمام جنايتكاران جنگى كه در طول هشت سال به او آزار رسانده بودند و از كسانى كه در سيزدهسال كه در مكه بود انواع مشكلات و اهانتها و آزارها را براى آن حضرت فراهم كرده بودند انتقام بگيرد ؛ ولى چنين نكرد و فرمان عفو عمومى صادر نمود و امنيّت و محبّت جاى ناامنى و عداوت را گرفت .
اميرمؤمنان على عليه السلام نيز با جنايتكاران جنگ جمل همين معامله را روا داشت
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 342
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٣٤٢