جدا گردد و دور شود .
سپس در سومين دستور مىفرمايد : « نام خدا را بزرگ بشمار و جز به حق از او نام مبر ( و هرگز به نام او به دروغ سوگند مخور ) » ؛
( وَعَظِّمِ اسْمَ اللَّهِ أَنْ تَذْكُرَهُ إِلَّا عَلَى حَقٍّ )
، همانگونه كه در قرآن مجيد آمده است : « « وَلا تَجْعَلُوا اللَّهَ عُرْضَةً لّاَيْمانِكُمْ أَنْ تَبَرُّوا وَتَتَّقُوا وَتُصْلِحُوا بَيْنَ النَّاسِ » ؛ خدا را در معرض سوگندهاى خود قرار ندهيد ؛ و براى اينكه نيكى كنيد ، و تقوا پيشه سازيد ، و در ميان مردم اصلاح كنيد ( با سوگند خود به خداوند مانعتراشى نكنيد » . « 1 »
اشاره به اينكه بعضى براى ترك نيكى به مردم و اصلاح در ميان آنها سوگند ياد مىكردند و آن را مانع از كار خير مىپنداشتند و در واقع قسمى به ناحق مىخوردند كه قرآن آنها را از آن باز داشته است . سخن امام در اينجا نيز ناظر به آن و امثال آن است .
آنگاه در چهارمين و پنجمين اندرز مىفرمايد : « بسيار به ياد مرگ و عالم پس از مرگ باش و هرگز آرزوى مرگ مكن مگر با شرطى مطمئن و استوار ( از اعمال خود مطمئن باشى ) » ؛
( وَأَكْثِرْ ذِكْرَ الْمَوْتِ وَمَا بَعْدَ الْمَوْتِ ، وَلَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ إِلَّا بِشَرْطٍ وَثِيقٍ « 2 » )
. ياد مرگ و زندگى پس از آن انسان را از هواپرستى و حرص بر اموال دنيا و آلودگى به انواع گناهان باز مىدارد و به او هشدار مىدهد كه آمادهء سفر آخرت باشد و زاد و توشهء لازم را براى آن سفر پرخطر فراهم سازد .
جملهء
« وَلَا تَتَمَنَّ الْمَوْتَ
. . . » اوّلًا ، اشاره به اين است كه انسان نبايد بدون اطمينان به ايمان و اعمال صالح آرزوى مرگ كند و ثانياً ، چون هيچ اطمينانى براى هيچكس جز معصومان به چنين شرطى نيست پيوسته از آرزوى مرگ خوددارى كند .
هامش
( 1 ) . بقره ، آيهء 224
( 2 ) . « وثيق » به معناى مطمئن است و از ريشهء « وثوق » گرفته شده است