مانند علاقه به مال و ثروت ، جاه و مقام ، شهوت جنسى و صفاتى همچون انتقامجويى و حسد كه هر يك مىتواند مانعى بر سر راه اجراى عدل گردد در حالى كه اگر انسان به دنبال فرمان خدا باشد تنها يك هدف بيشتر نخواهد داشت و آن رضاى خداست .
اين احتمال نيز وجود دارد كه اختلاف به معناى پى در پى قرار گرفتن باشد ؛ مانند تعبير به « اخْتِلافِ اللَّيْلِ وَالنَّهار » در قرآن مجيد ، به اين ترتيب كه انسان ، امروز به اقتضاى سن يا شرايط محيط ، دنبال شهوت باشد و فردا در شرايطى قرار گيرد كه به دنبال مال و ثروت و يا مقام و منصب برود و تمام اينها موانعى است بر سر راه اجراى عدالت .
در دومين دستور مىفرمايد : « بنابراين بايد امور مردم از نظر حقوق آنها نزد تو يكسان باشد ( همه را به يك چشم بنگرى و يكسان دربارهء آنها حكم كنى ) چرا كه هيچگاه جور و ستم ( هر چند منافع فراوان مادى در برداشته باشد ) جايگزين عدالت نخواهد شد » ؛
( فَلْيَكُنْ أَمْرُ النَّاسِ عِنْدَكَ فِي الْحَقِّ سَوَاءً ، فَإِنَّهُ لَيْسَ فِي الْجَوْرِ عِوَضٌ مِنَ الْعَدْلِ ، فَاجْتَنِبْ مَا تُنْكِرُ أَمْثَالَهُ )
. يعنى نه تنها مردم را با يك چشم نگاه كن ، بلكه خود را با ديگران نيز يكسان بشمار و اين دستورى است كه در روايات متعدد به آن اشاره و بر آن تأكيد شده است . در حديث معروفى مىخوانيم كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله عازم يكى از غزوات بود .
مرد عربى از راه رسيد و ركاب مركب را گرفت و حضرت را متوقف ساخت و عرض كرد :
« يَا رَسُولَ اللَّهِ عَلِّمْنِي عَمَلًا أَدْخُلُ بِهِ الْجَنَّةَ ؛
اى رسول خدا عملى به من ياد ده كه به وسيلهء آن وارد بهشت شوم ( و اين در خواست مهم و بزرگى بود ) » پيامبر اكرم فرمود :
« مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يَأْتِيَهُ النَّاسُ إِلَيْكَ فَأْتِهِ إِلَيْهِمْ وَمَا كَرِهْتَ أَنْ يَأْتِيَهُ النَّاسُ إِلَيْكَ فَلَا تَأْتِهِ إِلَيْهِمْ ؛
آنچه را دوست دارى مردم دربارهء تو انجام دهند همان را دربارهء آنها انجام ده و آنچه را دوست ندارى مردم دربارهء تو انجام دهند
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 209
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٢٠٩