الضَّرِيبَةِ « 1 » ) .
تعبير به
« سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ ؛
شمشيرى است از شمشيرهاى خدا » شمشيرى برنده و با كارايى بالا ؛ بهترين تعبيرى است كه دربارهء مرد شجاعى همچون مالك به كار رفته است .
بعضى از شارحان نهجالبلاغه گفتهاند : سيف اللَّه لقب خالد بن وليد بود و در اينكه چه كسى اين لقب را بر او نهاد اختلاف كردهاند . بعضى گفتهاند : پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله اين لقب را به او داد ؛ ولى ابن ابى الحديد تصريح مىكند : صحيح اين است كه اين لقب را ابوبكر به او داد به سبب جنگهايى كه او با اهل ردّه و مسيلمهء كذاب داشت و بر آنها پيروز شد .
ولى مىدانيم كه خالد بن وليد كارهاى زشت فراوانى داشت و هرگز قابل مقايسه با مالك اشتر ، آن مرد شجاع راستگوى پاكباز نبود .
قابل توجّه اينكه ابن اثير مىگويد : هنگامى كه خالد مالك بن نويره را ( بدون دليل شرعى ) به قتل رسانيد و همسر او را به عقد خود در آورد عمر خشمگين شد و به خالد گفت : مسلمانى را كشتى سپس بر همسرش پريدى ، به خدا سوگند تو را سنگباران مىكنم و اصرار كرد كه ابو بكر ، خالد را به علت كشتن مالك بن نويره قصاص كند ؛ ولى ابوبكر در پاسخ او گفت : خالد كارى انجام داد و خطا كرد و من شمشيرى را كه خداوند كشيده در نيام نمىكنم ( و همين سبب شد كه گروهى او را سيف اللَّه بنامند ولى عجب سيفى ) . « 2 »
امام عليه السلام باز نتيجهگيرى كرده و مىفرمايد : « بنابراين اگر او فرمان بسيج و حركت داد حركت كنيد و اگر دستور توقف داد توقف نماييد » ؛
( فَإِنْ أَمَرَكُمْ أَنْ تَنْفِرُوا فَانْفِرُوا ، وَإِنْ أَمَرَكُمْ أَنْ تُقِيمُوا فَأَقِيمُوا ) .
هامش
( 1 ) . « ضريبة » به معناى مضروب و محلى است كه ضربه به آن وارد مىشود .
( 2 ) . كامل ابن اثير ، ج 2 ، ص 358 و اسد الغابة ، ج 4 ، ص 277 در شرح حال مالك بن نويره .