ستون دين و شكل دهندهء جمعيت مسلمانان و نيروى دفاعى در برابر دشمنان ، تنها تودهء ملت هستند ، بنابراين گوش بهسوى آنها فرا ده و توجّه به آنها داشته باش .
شرح و تفسير همواره با تودهء مردم باش
امام عليه السلام در اين فقره به نكتهء مهمى مىپردازد كه در حيات امروز بشر و شكلگيرى حكومتها ، اثرش از هر زمان آشكارتر است . مىفرمايد : « بايد محبوبترين كارها نزد تو امورى باشد كه در جهت رعايت حق از همه كاملتر و از نظر عدالت شاملتر و از نظر رضايت عمومى مردم جامعتر باشد » ؛
( وَلْيَكُنْ أَحَبَّ الْأُمُورِ إِلَيْكَ أَوْسَطُهَا « 1 » فِي الْحَقِّ ، وَأَعَمُّهَا فِي الْعَدْلِ ، وَأَجْمَعُهَا لِرِضَى الرَّعِيَّةِ ) .
بديهى است قوانين و مقرراتى كه داراى اين سه ويژگى باشند : هم از نظر حفظ حقوق ، جامعتر و هم از نظر رعايت عدالت شاملتر و هم رضايت تودههاى مردم را بهتر جلب كند ، مورد رضاى خدا و خلق است و هنگامى كه خداوند از حكومتى راضى و خلق خدا از آن خشنود باشند ، دوام و بقاى آن تضمين شده است .
از آنجا كه مفهوم اين سخن آن است كه مهم رضاى اكثريت قاطع مردم است نه اقليتى ثروتمند و خودخواه كه همواره در حاشيهء حكومتها زندگى مىكنند .
در ادامهء اين سخن مىفرمايد : « زيرا خشم تودهء مردم خشنودى خواص ( اقليت پرتوقع ) را بىاثر مىسازد اما ناخشنودى خاصان با رضايت عامهء مردم
هامش
( 1 ) . « أوْسَط » از ريشهء « وسط » به معناى ميان چيزى گرفته شده ؛ ولى در اين گونه موارد مفهوم « بهترين » مىدهد زيرا چيزى كه در حد وسط و اعتدال است بهتر و كاملتر است . قرآن مجيد در سورهء قلم آيهء 28 مىفرمايد : « « قالَ أَوْسَطُهُمْ أَ لَمْ أَقُلْ لَكُمْ لَوْ لا تُسَبِّحُونَ » ؛ آنكه از همه عاقلتر بود گفت : آيا من به شما نگفتم چرا تسبيح خدا نمىگوييد » و در لسان العرب آمده است : « أوْسَطُ الشَّىْءِ أفْضَلُ الشَّىْءِ وَخِيارِهِ » .