مىكنند تا ببينند در كدامين قسمت نظم به هم خورده است .
در مسائل فلكى گاه مىبينيم منجمان خسوف كامل را در فلان ساعت و فلان دقيقه و در فلان نقطهء روى زمين از مدتها قبل پيشبينى مىكنند و گروه عظيمى در آن لحظه و در همان نقطه براى رصد كردن خورشيد در حال كسوف جمع مىشوند . اگر نظم دقيق حاكم نبود چگونه اين پيشبينى ممكن بود . آنها مىگويند حتى براى هزاران سال بعد هم مىتوانيم پديدههاى فلكى را پيشبينى كنيم .
حال اگر انسان بخواهد در روابط اجتماعى راه بىنظمى را پيش گيرد ، به يقين وصلهاى ناهمرنگ در جهان هستى خواهد بود و چنين امر استثنايى و ناهماهنگ با آفرينش محكوم بر فناست .
اما صلاح ذاتالبين كه امام عليه السلام از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل فرموده كه از نماز و روزه هم بالاتر است دليل روشنى دارد ، زيرا اگر مسألهء اصلاح در ميان دوستان و رفع كدورتها و زدودن دشمنىها و تبديل آن به صميميت و دوستى نباشد منجر به تشتت و تزلزل ميان آنها مىشود و به تعبير قرآن به فشل و سستى مىانجامد .
به همين دليل اصلاح ذات البين از برترين عبادتها شمرده شده حتى در روايتى به منزلهء « جهاد فى سبيل اللَّه » عنوان گرديده كه
« جَعَلَ النَّبِىُّ صلى الله عليه و آله اجْرَ المُصْلح بَيْنَ النَّاسِ كَاجْرِ المُجاهِدِ عِنْدَ النّاسِ ؛
پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله پاداش كسى را كه در ميان مردم صلح و صفا برقرار سازد ، همچون كسى كه در راه خدا جهاد مىكند ، قرار داد » . « 1 »
بى شك جهاد موجب عزّت اسلام است و كسى كه ميان مردم تفاهم ايجاد مىكند و جامعهء اسلامى را به وحدت و اتّحاد سوق مىدهد كار او هم موجب
هامش
( 1 ) . تفسير ثعلبى ، ج 9 ، ص 80 .