سفاح خليفهء عباسى آن را به عبداللَّه بن حسن بن على به عنوان نمايندهء بنىفاطمه بازگرداند ؛ ولى بعد از او ابوجعفر عباسى آن را از بنى حسن گرفت . مهدى عباسى آن را بازگرداند ، ولى موسى الهادى خليفهء ديگر عباسى بار ديگر آن را غصب كرد و هارون الرشيد نيز همين برنامه را ادامه داد . « 1 »
حائرى قزوينى نويسندهء كتاب فدك مىنويسد : مأمون به استناد روايت ابوسعيد خدرى كه پيامبر فدك را به فاطمه بخشيد ، دستور داد فدك را به فرزندان فاطمه بازگردانند ؛ اما بعد از او متوكّل عباسى به سبب كينهء شديدى كه از اهلبيت در دل داشت بار ديگر فدك را باز پس گرفت . « 2 »
به اين ترتيب فدك تبديل به يك امر سياسى شده بود كه هر كس بر سر كار مىآمد طبق نقشههاى سياسى خود تصميمى دربارهء آن مىگرفت . « 3 »
* * *
هامش
( 1 ) . زهرا برترين بانوى جهان .
( 2 ) . فدك ، ص 60 .
( 3 ) . براى اطّلاع بيشتر دربارهء فدك به صحيح بخارى ، مستدرك حاكم ، تاريخ طبرى ، سنن ابن ماجه و كتاب فدك ، نوشته باقر مقدسى و كتاب فدك فى التاريخ نوشتهء آية اللَّه شهيد سيد باقر صدر و كتاب بحارالانوار ، ج 29 مراجعه شود .