اين درسى است براى اصحاب و يارانش تا بدانند با كه مىجنگند و براى چه جهاد مىكنند .
آن گاه در پايان اين دعا بار ديگر دست توسّل را به دامان لطف پروردگار زده ، با تعبيرى كه از صفاى دل و نورانيّت باطن و محبّت به همه كس حتى به دشمن حكايت مىكند عرضه مىدارد : « خداوندا ! شكايت خود را به سوى تو مىآوريم كه پيامبرمان از ميان ما رفته ، دشمنان ما فراوان گشته و خواستهها و اهدافمان مختلف و متشتّت شده است . پروردگارا ! ميان ما و قوم ما به حق داورى كن ( و درهاى پيروزى ، صلح و عدالت را به روى ما بگشا ) كه تو بهترين داورى كنندگانى » ؛ ( اللَّهُمَّ إِنَّا نَشْكُو إِلَيْكَ غَيْبَةَ نَبِيِّنَا ، وَ كَثْرَةَ عَدُوِّنَا ، وَ تَشَتُّتَ أَهْوَائِنَا « رَبَّنَا افْتَحْ « 1 » بَيْنَنا وَ بَيْنَ قَوْمِنا بِالْحَقِّ وَ أَنْتَ خَيْرُ الْفاتِحِينَ » ) . « 2 »
اين تعبيرات بيانگر نهايت لطف و محبّت امام عليه السلام حتى نسبت به دشمنان فريب خورده و گمراه اوست تعبير به « قَوْمِنا » و تعبير به ( داورى كن ) به جاى ( پيروز نما ) و تعبيراتى كه با صيغهء جمع بيان شده « غَيْبَةَ نَبِيِّنَا ، وَ تَشَتُّتَ أَهْوَائِنَا » همه نشان مىدهد كه هدف نهايى امام عليه السلام آن است كه آنها به سوى حق باز گردند و با ساير مسلمانان دست به دست هم دهند و در برابر دشمنان بايستند .
هامش
( 1 ) . « افتح » از ريشهء « فتح » گاه به معناى پيروزى و گاه به معناى گشودن و گاه به معناى داورى كردن است كه همهء آنها به نوعى گشودن محسوب مىشود .
( 2 ) . اعراف ، آيهء 89 .