در بخشى از اين نامه ، امام عليه السلام به اين نكته اشاره مىفرمايد كه به هنگام قيام پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله گروه زيادى از جمله قريش ، كمر به قتل او بستند و خداوند او را از چنگال آنان نجات داد و بيش از همه قريش بر ضد او قيام كردند .
در بخش ديگرى از اين نامه به اين نكته اشاره مىفرمايد كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در جنگها خاندان خود را در خط اوّل قرار مىداد و با فداكارى آنان ، يارانش را حفظ مىكرد . شهادت حمزه و جعفر و افراد ديگرى از خاندان بنىهاشم را گواه اين مىشمرد . اين در واقع پاسخى است به ادعاى معاويه كه افرادى غير بنىهاشم ؛ مانند خليفهء اوّل و دوم را دلسوزترين افراد نسبت به اسلام شمرده است .
در بخش سوم ، حضرت اظهار شگفتى مىكند كه چگونه روزگار او را در برابر كسى همچون معاويه قرار داده كه نه به اسلام خدمت كرده و نه سابقهاى در دين دارد .
و بالاخره در چهارمين بخش نامه از عدم پذيرش درخواست معاويه مبنى بر تحويل دادن قاتلان عثمان سخن مىگويد ، زيرا اگر بناست قاتلان او محاكمه و مجازات شوند اين كار در اختيار رييس حكومت اسلامى است نه يك فرد شورشى .
شايان ذكر است كه نوشتن نامه از سوى معاويه و پاسخ على عليه السلام داستانى دارد كه براى روشن ساختن محتواى نامهء امام عليه السلام بسيار مفيد است و آن اينكه : ابو مسلم خولانى كه در اصل اهل يمن بود زمان جاهليّت را درك كرده بود ؛ ولى هرگز پيغمبر اسلام را نديد و عمدتاً در شام زندگى مىكرد ، با عدهاى از مردم شام پيش از آنكه امام عليه السلام به سوى صفين حركت كند نزد معاويه رفت و از او خواست كه با على عليه السلام كه داراى مقام والايى از نظر همنشينى با پيغمبر و قرابت و خويشاوندى با اوست و هجرت و سبقت در اسلام دارد ، جنگ نكند و به او گفت تو هرگز چنين موقعيّتى را ندارى .
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 106
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص١٠٦