براى آنان فراهم گشته ، در جايى كه خداوند به آنها نظر رحمت افكنده و از سعى و كوشش آنها راضى است و موقعيتشان را مىستايد » ؛ ( لرأيت أعلام هدى ، و مصابيح دجى « 1 » ، قد حفّت بهم الملائكة ، و تنزّلت عليهم السّكينة ، و فتحت لهم أبواب السّماء ، و أعدّت لهم مقاعد الكرامات في مقعد اطّلع اللّه عليهم فيه ، فرضي سعيهم ، و حمد مقامهم ) .
اين قسمت از كلام امام در واقع جواب شرطى است كه در جملهء گذشته : ( فلو مثّلتهم . . . ) بيان شده بود . امام عليه السّلام در اينجا پنج وصف يا نتيجهء مهم براى مراقبتهاى آنها ذكر مىفرمايد كه نشانههاى هدايت و چراغهاى تاريكيها هستند . اشاره به اينكه آنها هرگز مانند زاهدان گوشهگير نيستند كه تنها گليم خود را از آب بيرون آرند ، بلكه ناجيان غريقى هستند كه سعى مىكنند غافلان و آلودگان را از غرقاب گناه رهايى بخشند و از نظر مقام و موقعيّت آن قدر والامقاماند كه فرشتگان ، گرداگرد آنها را گرفته و در خدمت آناناند ، همان گونه كه قرآن مىفرمايد :
« الَّذِينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقامُوا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلائِكَةُ »
« 2 »
آرامش و سكينهء الهى به مضمون
« هُوَ الَّذِي أَنْزَلَ السَّكِينَةَ فِي قُلُوبِ الْمُؤْمِنِينَ لِيَزْدادُوا إِيماناً مَعَ إِيمانِهِمْ »
« 3 » بر وجودشان سايه افكنده و به مضمون
« إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي جَنَّاتٍ وَ نَهَرٍ فِي مَقْعَدِ صِدْقٍ عِنْدَ مَلِيكٍ مُقْتَدِرٍ »
« 4 » مقامات توصيفناپذير فصل و رحمت الهى در انتظار آنان است .
راستى هنگامى كه انسان اين كلمات پرمعنا را مىخواند كه چگونه اولياء اللّه در پرتو بندگى و عبوديّت ، به جاهايى مىرسند كه به جز خدا نبيند ، در فكر فرو مىرود كه اين انسان چه لياقت بزرگى دارد اگر قدر آن را بداند و استعداد خويش
هامش
( 1 ) . « دجى » جمع « دجية » بر وزن « لقمه » به معناى ظلمت است . اين واژه به معناى مفرد ( تاريكى ) نيز به كار مىرود .
( 2 ) . فصلت ، آيهء 30 .
( 3 ) . فتح ، آيهء 4 .
( 4 ) . قمر ، آيهء 54 - 55 .