و اللّه ما معاوية بأدهى منّي ، و لكنّه يغدر و يفجر . و لو لا كراهية الغدر لكنت من أدهى النّاس ، و لكن كلّ غدرة فجرة ، و كلّ فجرة كفرة . « و لكلّ غادر لواء يعرف به يوم القيامة » .
و اللّه ما أستغفل بالمكيدة ، و لا أستغمز بالشّديدة .
ترجمه
به خدا سوگند معاويه از من سياستمدارتر و زيركتر نيست ؛ ولى او نيرنگ مىزند و مرتكب انواع گناه مىشود ( سياستش بىقيدوشرط است و هركار خلافى را براى پيشبرد اهداف سياسى خود مجاز مىشمرد ) . اگر غدر و خيانت ناپسند نبود من سياستمدارترين مردم بودم ؛ ولى هرگونه عذر و پيمانشكنى منتهى به فجور و گناه مىشود و هرگناهى سر از كفر در مىآورد ( همانگونه كه رسول خدا فرمود : ) « هرغدّار و پيمانشكنى روز قيامت پرچم خاصى دارد كه به وسيلهء آن شناخته مىشود ( و در صحنهء محشر رسوا مىگردد ) ولى به خدا سوگند ( با اينكه اهل اينگونه سياستها نيستم ؛ ولى ) با كيد و مكر دشمن اغفال نمىشوم و در برابر شدايد زانو مىزنم .
شرح و تفسير سياستهاى او آميخته با گناه است
بعضى از ناآگاهان و بىخبران در عصر امير مؤمنان على عليه السّلام بودند كه وقتى آن امام بزرگوار را با معاويه مقايسه مىكردند ، مىگفتند معاويه سياستمدارتر است . سخنى كه در قرون بعد از بعضى شنيده شده و امروز غافلانى هستند كه آن را تكرار مىكنند . اما در