شكرا لإنعامه ، و أستعينه على وظائف حقوقه ؛ عزيز الجند ، عظيم المجد « 1 » ) .
تعبير به « وظايف حقوق » ممكن است اشاره به واجبات الهى ؛ مانند نماز و روزه و خمس و زكات باشد كه جز با توفيق الهى بهطور كامل انجام نمىگيرد و ممكن است اشاره به حقوق الهى ناشى از نعمتهايى همچون گوش و چشم و عقل و هوش و جوانى و سلامت باشد ، چون هركدام شكرى را مىطلبد .
سپس به ذكر شهادت به رسالت پيامبر و بعضى از اوصاف برجستهء آن حضرت پرداخته ، چنين مىفرمايد : « شهادت مىدهم كه محمّد بنده و فرستادهء اوست . انسانها را به اطاعت پروردگار دعوت نمود و با دشمنان خدا ، در طريق جهاد براى دين حق پيكار كرد و پيروز شد . هرگز هماهنگى و اتّحاد دشمنانش در تكذيب وى و تصميم بر خاموش ساختن نورش ، او را از مسير خود بازنداشت » ؛ ( و أشهد أنّ محمّدا عبده و رسوله دعا إلى طاعته ، و قاهر أعداءه جهادا عن دينه ؛ لا يثنيه « 2 » عن ذلك اجتماع على تكذيبه ، و التماس لإطفاء نوره ) .
امام عليه السّلام در اين قسمت از كلامش به دو نكتهء مهم از زندگى پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و إله اشاره فرموده است : نخست اينكه او همواره در پيكار با دشمنان پيروز مىشد و اين دليل روشنى بر مديريت صحيح پيامبر دربارهء برنامههاى مبارزاتى و جنگى با دشمن است .
افزون بر عنايات و امدادهاى الهى . ديگر اينكه هرگز اتّحاد دشمنان در برابر او در عزم و ارادهء آن حضرت تأثير نمىگذاشت و او را ناتوان نمىساخت و از برنامهء خود منصرف نمىكرد ؛ شجاعانه پيش مىرفت و به مقصود خود مىرسيد .
معروف است هنگامى كه پيامبر در مكّه بود سران قريش به آن حضرت گفتند : تو به
هامش
( 1 ) . « مجد » به معناى گستردگى ، شرافت و جلالت و شكوه و جلال و عظمت آمده است و اين صفت بهطور كامل مخصوص خداوند است .
( 2 ) . « يثنيه » از ريشهء « ثنى » بر وزن « سعى » در اصل به معناى پيچيدن خبرى است و هنگامى كه با عطف ، بر وزن « كتف » همراه شود ، به معناى پيچيدن پهلو و كنايه از بىاعتنايى و انصراف از چيزى است .