جملهء « إن نطقوا صدقوا » يكى از اوصاف برجستهء اهل بيت عليهم السّلام را كه همان صدق در كلام است و با آيهء
« كُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ »
« 1 » هماهنگ است ، بازگو مىكند .
جملهء « إن صمتوا لم يسبقوا » اشاره به اين است كه سكوت آنها هرگز به معناى ناتوانى در پاسخگويى نيست ؛ بلكه به مقتضاى مصلحت و حكمت است لذا كسى نمىتواند بر آن پيشى بگيرد . يا اين كه ابهت آنها به قدرى است كه هرگاه سكوت كنند ، كسى را ياراى سخن و اظهار وجود در برابر آنها نيست .
به هر حال ، اين صفات چهار گانه كه در اهل بيت پيامبر صلّى اللّه عليه و آله است ، مقام آنها را از ديگران ممتاز مىسازد و عظمت الهى و علمى آنها را نشان مىدهد .
سپس براى تأكيد اين مطلب كه هدف ستايش و مداحى نيست ، مىافزايد : « راهنماى جمعيّت بايد به افراد خود راست بگويد و عقل و خرد را حاضر سازد و از فرزندان آخرت باشد ؛ چرا كه از آن جا آمده و به آن جا باز مىگردد » ( فليصدق رائد أهله « 2 » ، و ليحضر عقله ، و ليكن من أبناء الآخرة ، فإنّه منها قدم ، و إليها ينقلب ) .
واژهء « رائد » در اصل به معناى كسى است كه در پيشاپيش قافله حركت مىكند و براى يافتن آب و چراگاه جستجو مىنمايد . اگر چنين كسى دروغگو باشد ، اهل قافله خود را گرفتار خطر مىسازد ، انتخاب اين تعبير در جملهء ياد شده اشاره به اين نكتهء لطيف است كه اگر من ويژگىهاى اهل بيت عليهم السّلام را براى شما شرح مىدهم به منزلهء كسى هستم كه ضرورىترين وسيلهء زندگى را براى پيروانش فراهم مىسازد .
هامش
( 1 ) اين ، آيه 119 توبه است و دستور مىدهد كه اهل ايمان در هر عصر و زمان و مكان بايد با راستگويان همراه و همگام باشند و اين آيه طبق روايات متعددى كه در منابع شيعه و سنى وارد شد به امامان معصوم تفسير شده است . ( براى آگاهى از منابع اين حديث به كتاب پيام قرآن ، جلد 9 ، صفحهء 221 مراجعه شود ) .
( 2 ) « رائد » از مادهء « رود » بر وزن قوم به معناى تلاش براى انجام دادن چيزى است و همان گونه كه در متن آمده است معمولا به كسى مىگويند كه در جستجوى مرتع و چراگاه ، پيشاپيش قافله حركت مىكند .