شرح و تفسير قرآن شفاعت كننده روز جزاست !
اين بخش از خطبه ، همچنان دربارهء بركات و آثار قرآن سخن مىگويد ؛ با اين تفاوت كه در بخش پيشين ، سخن از بركات معنوى و مادى قرآن در اين دنيا بود و در اين بخش ، سخن از بركات آن در جهان آخرت است و به ويژه بر شفاعت قرآن ، تأكيد مىكند .
مىفرمايد : « بدانيد قرآن ، شفاعت كنندهاى است كه شفاعتش مورد قبول و گويندهاى است كه سخنش مقبول است . كس كه قرآن در روز قيامت براى او شفاعت كند مشمول شفاعت مىشود و آن كس كه قرآن در قيامت از وى شكايت كند گواهىاش بر ضد او پذيرفته خواهد شد » ( و اعلموا أنّه شافع مشفّع ، و قائل مصدّق ، و أنّه من شفع له القرآن يوم القيامة شفّع فيه ، و من محل « 1 » به القرآن يوم القيامة صدّق عليه ) .
به يقين ، شفاعت قرآن با زبان حال يا با زبان قال دربارهء كسانى است كه عامل به آن باشند و شكايت قرآن دربارهء كسانى است كه آن را پشت سر افكنند و نسبت به آن بى اطلاع باشند . سپس در توضيح بيشترى مىفرمايد : « چرا كه روز قيامت ، منادى صدا مىزند : آگاه باشيد ! امروز هر كس گرفتار بذرى است كه افشانده و در گرو عاقبت اعمال خويش است ؛ جز آنان كه بذر قرآن افشاندند . شما نيز از بذر افشانان قرآن و پيروان آن باشيد » ( فإنّه ينادي مناد يوم القيامة : « ألا إنّ كلّ حارث « 2 » مبتلى في حرثه و عاقبة عمله ، غير حرثة القرآن » . فكونوا من حرثته و أتباعه ) .
اين سخن اشاره به حديث معروف « الدنيا مزرعة الآخرة » است كه هر كسى در اين سرزمين ، بذرى مىافشاند ، محصول آن را روز قيامت درو مىكند . امام عليه السّلام مىفرمايد :
هامش
( 1 ) « محل » از مادهء « محل » ( بر وزن نحل ) گرفته شده و معمولا به معناى شكايت كردن توأم با سعايت و عيبجويى مىآيد ؛ ولى در اين جا تنها به معناى شكايت آمده است .
( 2 ) « حارث » به معناى كشاورز از مادهء « حرث » ( بر وزن غرس ) به معناى كشاورزى گرفته شده است .