بعضى از آيات به آن اشاره مىكند كه دنيا سراى جاويدان و جايگاه اصلى ما نيست ؛ بلكه منزلگاهى است موقّت كه در سفر خود به سوى آخرت در آن مسكن گزيدهايم تا زاد و توشه برگيريم و به سلامت از اين راه پر خوف و خطر بگذريم و به دار آخرت كه به فرمودهء قرآن « لهى الحيوان ؛ حيات حقيقتى در آن است » ، نايل شويم .
سپس براى تأكيد بيشتر مىافزايد : « آگاه باشيد ! نه دنيا براى شما باقى مىماند و نه سلطهء شما بر آن باقى خواهد ماند ( هر دو رو به زوال و پايان پذير است » ( ألا و إنّها ليست بباقية لكم و لا تبقون عليها ) .
و در ادامهء اين سخن در پاسخ كسانى كه دنيا را همواره فريبنده معرفى مىكنند ، مىافزايد : « اين دنيا گر چه از جهتى شما را فريب داده ، ولى از جهتى ديگر شما را از بدىهايش بر حذر داشته است ؛ پس به دليل هشدارهايش از فريبندگىهايش چشم بپوشيد و مظاهر هوس انگيزش را به جهت جنبههاى هشدار دهندهاش رها سازيد » ( و هي و إن غرّتكم منها فقد حذّرتكم شرّها . فدعوا غرورها لتحذيرها ، و أطماعها لتخويفها ) .
درست است كه بسيارى از زرق و برقهاى دنيا فريبنده و غافل كننده است ؛ ولى در كنار آن صحنههايى به ما نشان مىدهد كه هر غافلى را از خواب غفلت بيدار مىكند .
درست در همان لحظهاى كه شخصى بر اريكهء قدرت مىنشيند ديگرى از تخت سقوط مىكند ؛ در همان زمانى كه شخصى وارث آلاف و الوف مىشود ، جنازهء صاحب اصلى آن اموال بر دوش انسانها روانهء گورستان مىگردد ؛ در همان زمان كه نوزادى متولّد مىشود و پدر و مادر خندان مىشوند ، در گوشهء ديگرى جمعى را مىبينيم كه براى از دست دادن عزيزان ، ناله و شيون سر دادهاند ! ! چرا ما تنها بخش اوّل را مىبينيم و از بخش دوّم غافليم ؟ ! اين نكتهء مهمى است كه امام عليه السّلام با عبارات پر معناى ياد شده ، همگان را به آن توجّه مىدهد و در كلمات قصار و عبارات ديگر نهج البلاغه نيز بر آن تأكيد شده است .
در ادامهء اين سخن و در نتيجهگيرى مىفرمايد : « ( بنابر اين ) و در اين جهان به سوى
پيام امام امير المومنين ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 517
مساهمون: الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
ص٥١٧